Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạn đọc viết arrow Người thầy rải đá quý (Khải Đơn)
Người thầy rải đá quý (Khải Đơn) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
29/11/2009

 NGƯỜI THẦY... RẢI ĐÁ QUÝ

* Khải Đơn

“Tranh đá thế này có từ xưa rồi. Bà con mình vẫn thường ép đá vô các đồ dùng như bình gốm, thạp, lọ…Tranh đá quý bây giờ kế thừa từ ấy, nhưng cũng đã có nhiều thay đổi lắm rồi.” – Anh Sang, thợ cả của cái xưởng làm tranh đá quý, rành rọt nhắc lại cái gốc nghề mà anh say mê theo đuổi suốt sáu năm qua.

         Nghề lắm công phu

Cái xưởng làm tranh nhỏ xíu, chỉ là một căn nhà dài nằm khiêm tốn sau lưng Trung tâm hỗ trợ người tàn tật phường Hiệp Bình Phước. Tám người thợ trẻ măng, chăm chú tập trung vào những cái máng đổ cát nhỏ xíu và từng đường nét trên bức tranh. Khay đá đủ màu sắc được xếp gọn và đầy khắp các mặt bàn như một thư viện tuyệt đẹp từ thiên nhiên.

Từ những khối đá quý thô kệch, nhiều góc cạnh vỡ nhem nhuốc, anh Phạm Vương Vũ ngồi miệt mài trong góc bếp của xưởng, chăm chăm chiếc chày nhỏ, giã từng chút đá thành từng mảnh vụn. Khối đá lớn thì chày lớn. Đá nhỏ thì rây nhỏ, chày nhỏ. Các khía màu đặc sắc tan ra, vỡ tung rồi lịm xuống thành vụn màu. Vũ dùng lưới lọc mỏng dính, kĩ lưỡng lọc đá thành các loại hột to, mịn, kích cỡ khác nhau.

Hạt đá quý được đổ vào chảo, phải qua nhiều lần rửa, lọc đi lọc lại liên tục mới có thể giữ lại độ óng ánh đã bị mờ vì bụi. Anh Hoàng Ái Quốc, một nghệ nhân trước đây chuyên làm tranh sơn mài, sau ba tháng “đầu quân” cho xưởng tranh đá quý đã say mê với những màu lạ lẫm của đá thiên nhiên. Anh nói: “Mình phải lọc nhiều nhiều, y như vo gạo, rồi đổ hết bột đi, mới giữ lại bột óng ánh. Tui còn phải xao đi xao lại nhiều lần trên lửa mới thành bột đá làm tranh.”

Khác với không khí đầy mồ hôi nhọc nhằn trong bếp, ở phòng trên, những nghệ nhân phải tỉ mẩn chăm sóc từng hạt đá đã qua nhiều nhọc nhằn của đồng nghiệp mình. Nghệ nhân Trần Thị Ngọc Hiếu chỉ: “Mình phải làm hết màu này, đi hết lượt, rồi mới tới màu khác, rất sợ xảy ra lẫn màu. Chỉ có cái máng với thanh sắt này thôi, nhưng biến ảo vô cùng. Mỗi họa tiết là một cách lên nét.”

Những đường dịu dàng màu hồng cánh sen, những nét phức tạp của từng chùm bụi cây, đám cỏ dần dần hiện lên tươi sáng trong tiếng thanh kim loại cạ liên tục vào máng đổ đá quý. Trong góc phòng yên lặng, anh thợ cả tên Sang đang miệt mài họa một bức chân dung đủ cung bậc sáng tối và đầy nét tình cảm. Chị Hiếu chỉ anh Sang rồi nói thầm: “Thầy của cả bọn ở đây đấy, chỉ có anh Sang và Hiệp là làm được tranh chân dung thôi.” – Nhịp rải cát của anh Sang lúc gấp gáp, đều đặn, lúc chậm chạp, khoan nhặt bất thường. Đôi mắt của người hiện ra, ảo biến như một nghệ thuật huyền hoặc.

Rải đá quý yêu thương

Ngô Văn Hiệp mới tròn 22 tuổi. Cậu thanh niên trẻ măng này bước vào nghề làm tranh đá quý từ hồi 17 tuổi. Bỏ xứ mà đi, bỏ lại luôn cả những kí ức ruộng đồng thơ bé, Hiệp vào miền Nam bươn chải kiếm từng đồng cho bữa qua ngày. Nghề làm tranh đá quý đến như duyên phận. Hiệp mê say theo đuổi ánh sáng lấp lánh của những khối Ruby, hổ phách quyện vào nhau thành màu sắc của tranh.Ở cái tuổi nhiều bạn bè còn mê mải học hành, Hiệp thiêu đốt đam mê trong xưởng tranh nóng hừng hực giữa những trưa hè mải mê đến cả quên những bữa trưa muộn màng.

Sớm về đầu quân cho công ty đá quý Gia Gia, Hiệp cùng với anh Sang trở thành những người thầy của thợ bạn đến sau. Người thì bị liệt hai chân, người bị dị dạng ở cổ, người thì không có một bàn tay, Hiệp và Sang đều nhận dạy cả. Chị Ngọc Hiếu từ những ngày đầu ngỡ ngàng đến xưởng giờ đã trở thành một thợ chuyên nghiệp, tỉ mẩn và sắc sảo bên những nét hoa cỏ, tàu dừa đầy chi tiết phức tạp. Chị Hiếu nhớ lại: “Mình thế này, hồi xưa ở nhà chỉ biết nhận giữ trẻ, ra ngoài cũng không làm được gì. Vào đây, anh Sang với Hiệp chỉ cho làm hết từ đầu đến cuối.” – Chị Hiếu bị sốt lại liệt từ nhỏ, hai chân hoàn toàn không cử động được, mọi di chuyển đều dựa vào tay. Hai bàn tay ấy giờ thành tài hoa trên những tòa sen, cổng đình của những bức tranh trị giá hàng triệu đồng.

Khoảng 1 giờ chiều, tiếng kim loại chạm nhau rào rào từ những máng đổ cát liên tục vang lên trong hai phòng học của trung tâm hỗ trợ người tàn tật phường Hiệp Bình Phước. Bài học đầu tiên mà những anh, chị khuyết tật đang tỉ mẩn làm là chữ “Tâm” kiểu thư pháp. Hiệp cho biết: “ làm chữ là đầu tiên, đơn giản, dễ nhất. Làm nghề này chỉ khó khăn nhất là nhiều anh chị sức khỏe không được tốt, đặc biệt là mắt và tay. Sự nhận biết về mỹ thuật cũng rất quan trọng, nhưng cũng là cái khiếu, học thì vô chừng.” – Suốt 4 năm làm nghề, nhiều nghệ nhân như Hiếu, Trang, Nga…đều đã từng là học trò của Hiệp. Hiệp truyền nghề như một nghĩa vụ, bởi đã say mê mà không thể bỏ.

Trên bục giảng, Hiệp đang lên màu đá trắng cho chiếc váy cưới của một tấm ảnh chân dung đôi vợ chồng trẻ vừa đặt hàng. Là thể loại khó nhất, ảnh chân dung đòi hỏi cậu bé phải tỉ mẩn pha màu kĩ lưỡng từ sắc trắng tinh, trắng hơi xám, nhàn nhạt đến tối sẫm dần.

Hiệp khéo léo đổ nhẹ hết số cát trắng vào nếp áo của chú rể rồi cười: “Cũng phải học thêm mỹ thuật chút chị ạ. Nghệ nhân phải học cách nhận biết màu sắc, bối cảnh. Với tranh màu nước, mình lên màu nào trước cũng được, tranh đá quý buộc người làm phải lên màu sáng trước. Đá quý là thể trong, màu sáng lỡ có sai sót gì thì màu tối sau đó lấp ngay được. Chứ nếu làm ngược lại thì không cách gì sửa được.”

Ông Sơn Vân, quản lí của xưởng, cho biết: “Một đợt dạy thế này, chúng tôi có thể tìm được 7, 8 nghệ nhân mới cho xưởng. Ai làm được có thể thấy ngay từ những ngày đầu. Nhưng ở đây, cho dù có làm mãi chưa được mà muốn học tiếp, chúng tôi cũng sẽ dạy tiếp. Cốt làm sao để người ta đừng buồn chán, u uất, cũng gọi là có sân chơi.”

Ngồi cạnh tôi trong xưởng vắng hanh, chị Hiếu thì thầm: “Hôm bữa mình vừa gặp em bé kia bị khiếm thính, cũng giới thiệu vào đây cho nó học, thành nghề thì tốt. Xưởng vẫn nhận người học đấy. Chỉ tiếc là mình không quen nhiều bạn lắm.” – Hiếu đang dang dở màu trắng cho tấm áo dài tinh khôi của cô học trò nhỏ trong bức tranh dịu hiền của một buổi chiều thu.

Nghề làm tranh đá quý, lắm mồ hôi, nhiều khi cả nước mắt vì…keo hóa học bốc hơi, nhưng cả xưởng nhỏ đầy tiếng cười. Trong tiếng lanh canh của những khay rải đá nhịp nhàng đổ, cuộc sống của những người thợ khuyết tật đã lấp lánh hơn, sung túc hơn bằng nghề làm tranh hữu ích và cả bằng sự tận tâm của “ông thầy” Ngô Văn Hiệp còn trẻ măng của họ.

Cập nhật ( 02/01/2010 )
 
< Trước   Tiếp >
TRANG WEB GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM TỈNH BẠC LIÊU Số 166 Bản ra thường kỳ năm 01/02/2017 - Phật lịch 2560

Các danh mục khác

Thăm dò ý kiến

Google đánh giá

Google Page Rank
Powered by: Viet IT

Alexa xếp hạng

Statistics

OS: Linux v
PHP: 5.4.45
MySQL: 5.5.47
Thời gian: 01:45
Caching: Enabled
GZIP: Disabled
Thành viên: 5
Tin tức: 4014
Liên kết web: 0

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online