Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Tư tưởng về giáo khoa, giáo trình (Hoàng Thiệu Khang)
Tư tưởng về giáo khoa, giáo trình (Hoàng Thiệu Khang) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
02/01/2010

TƯ TƯỞNG VỀ GIÁO KHOA, GIÁO TRÌNH

* Hoàng Thiệu Khang

Nên nhớ là, ngày trước, các cụ đồ nho, trước khi học Luận ngữ, Trung dung…thì từ 5, 6 tuổi, tóc còn để chỏm hay quả đào, đã đến trường làng học Tam tự kinh: “Tam tự kinh, nhân chi sơ, tính bản thiện…”. Chắc chắn là ở độ tuổi ấy, các cụ chẳng thể nào hiểu thấu những triết lý uyên áo ấy. Thế nhưng, nền giáo dục xưa vẫn cứ dạy mà không sợ đối với trí tuệ nhi ấu. Điều ấy có lý. Những câu đầy triết lý ấy đã đến với tâm thức trẻ nhỏ không bằng nghĩa lý dẫn giải mà bằng cảm nhận. Con người cứ lớn lên và đến một độ tuổi nào đó, đến một trình độ nào đó thì mới hiểu nổi cái triết lý ấy. Nhưng cơ sở của hiểu biết lại là cảm nhận. Cảm nhận càng mạnh thì hiểu biết càng dễ dàng. Đưa nội dung triết học vào trí tuệ của trẻ nhỏ cần thiết là như vậy. Đừng biến trẻ em thành một người lớn thu nhỏ, nhưng tưởng cũng cần “cấy” một người lớn vào trẻ em.

Bằng tư tưởng ấy, thử nhìn lại giáo khoa, giáo trình hiện thành trong giáo dục của chúng ta. Giáo khoa, giáo trình của chúng ta dễ hiểu quá. Chỉ cần qua lời giảng của thầy là học trò hiểu ngay, không cần quá trình “không hiểu” mà cảm nhận được.

Người thầy bây giờ thường đánh giá thấp người học. Họ cứ sợ giảng điều gì đó quá sức hiểu của người học. Thật ra, mỗi nhân cách bao giờ cũng chất chứa một tiềm năng của nhận tức. Giáo dục là sự khơi dậy những tiềm năng ấy, biến nó thành khả năng của hiện thực. Cũng nên nhớ một điều tưởng chừng phi lý: trong số học trò đang ngồi dưới kia nghe giảng, cũng đã có những học trò “hơn” thầy! Có thể vì tuổi tác, học trò chưa đầy kiến thức như thầy, nhưng năng lực thâm nhập khoa học có thể lại cao hơn. Trong năng lực có một sức mạn, đó là năng khiếu. Người thầy của triết gia Hegel đã không hiểu điều đó. Chíng vì thế, ông đã nhận xét trong học bạ của Hegel là: “…khá nhiều môn học, chỉ trừ triết học”. Lịch sử triết học đã trả lời ông.

Giáo khoa, giáo trình bây giờ đòi năng lực “nhớ” của người học nhiều quá. Hàng hàng kiến thức, hàng hàng điều cần ghi nhớ! Thật ra, người học phải “quên”. Con đường đi tới đỉnh cao của trí tuệ là con đường biết quên. Quên lời thầy, quên sách giáo khoa, giáo trình. Không ai có thể đi tới chân lý bằng một trọng tải trên vai những đồng giáo khao, giáo trình ngày càng nhiều.

“Quên” ở đây không phải là một từ của đạo lý, đạo đức. Quên là năng lực đồng hóa tất cả những gì đã được học. Quên là ăng lực tiêu hóa, chuyển hóa thành máu tất cả những gì đã được ăn.

Con đường đi tới hiểu biết cũng như con đường địa lý. Nó dặm dài, bị cắt ngang bởi những con sông. Muốn qua sông để đi tiếp, con người phải nhờ tới người lái đò ngang (tirthankara), nhờ lá đò. Nhưng khi đã sang được bờ bên kia thì người đi phải quên cả người lái đò lẫn con đò. Người lái đò, ở đây, là người thầy. Và lá đò là giáo khoa, giáo trình. Đó là môt tư tưởng của giáo dục phương Đông.

Như vậy, người thầy dạy giỏi là người biết làm cho người biết “quên” mình ngay khi anh ta còn học với mình.

Nói chung, giáo dục của chúng ta cần có một tư tưởng mới chứ không phải chỉ là những cải tiến phương pháp. Tư tưởng mới ấy, trước hết phải được thể hiệm ở sự đổi mới sách giáo khoa, giáo trình.

Cập nhật ( 02/01/2010 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online