Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạc Liêu arrow Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Khánh (Trần Phước Thuận)
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ An Khánh (Trần Phước Thuận) PDF In E-mail
Người viết: Trần Phước Thuận   
09/02/2010

NGHỆ SĨ NHIẾP ẢNH VÕ AN KHÁNH VỚI NHỮNG TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT TUYỆT VỜI

* Trần Phước Thuận

Tên thật của tác giả là Võ Nguyên Nhân, nghệ danh là Võ An Khánh. Năm nay tác giả này đã đến tuổi thất tuần, nhưng hoạt động còn rất hăng say. Ông được sinh ra từ cái xứ muỗi kêu như sáo thổi, đó là cái xứ Rạch Lùm ở Cà Mau đó mà. Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, ruộng đất không đủ  sinh sống, cho nên ngay từ những ngày bé thơ ông phải lao động thật vất vả để phụ giúp cha mẹ như đặt trúm bắt lươn, giăng câu bắt cá…, những lúc khó khăn, anh còn phải đi coi trâu, vác lúa cho những nhà giàu để tìm  thêm cái ăn cái mặc cho gia đình – một gia đình đông đúc đến muời miệng ăn.

          Năm 1956, vì một biến cố trong gia đình do địch gây ra, ông phải trốn lên Sài Gòn làm công cho một tiệm chụp ảnh, có lẽ đây là cái duyên với loại hình nghệ thuật này nên anh tiếp cận thật nhanh, lúc đầu ông đến tiệm chụp ảnh chủ yếu là làm công để trốn giặc chứ không phải là người đi học nghề nên không được sự truyền dạy chính thức, tuy nhiên nhờ sự thông minh và nhạy bén nên chỉ hơn một năm là ông đã học lóm được những kỹ thuật đặc biệt của nghề nhiếp ảnh. Năm 1957 anh mở một tiệm chụp ảnh nhỏ ở phố Bà Kẹo, từ đây ông đã chính thức khai sinh “nghề nghiệp” của mình, đồng thời thực hiện những ước mơ nghệ thuật mà trong suốt thời gian học nghề ông hằng mơ ước – đó là “đi tìm cái đẹp trong đời thường”.

           Năm 1959, Võ An Khánh trở về quê nhà, vào vùng giải phóng tham gia công tác tại Ban Tuyên huấn xã, ông hoạt động rất tích cực nên chỉ hai năm sau  được chuyển về Ban Tuyên huấn tỉnh Cà Mau. Ngoài nghề chụp ảnh, ông còn rất có khiếu về hội họa, đặc biệt là tranh sơn thủy anh vẽ thật khéo, vì vậy được tổ chức phân công phụ trách Tổ Khánh tiết. Công việc trong thời gian này rất bề bộn, ông có bổn phận trang trí trong các ngày lễ, hội lớn của tỉnh; có khi còn phải theo Đòan Văn công giải phóng tỉnh để vẽ phông màn, trang trí cho các vở diển …, thỉnh thỏang còn viết báo…

           Suốt thời gian công tác, ông liên tiếp giữ các chức vụ : Tổ trưởng Tổ Nhiếp ảnh, Tổ trưởng Tổ Khánh tiết, Đội trưởng Đội phim đèn chiếu, Phó phòng nhiếp ảnh Khu Tây Nam bộ, Trưởng tiểu ban Thông tấn báo chí của ban Tuyên huấn tỉnh. Tháng10 năm 1975, anh được phân công làm Phó Ty Văn hóa Thông tin và sau đó là Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin Minh Hải, đến năm 1985 được chuyển về làm Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Minh Hải. Năm 1990 nghỉ hưu, nhưng anh vẫn tiếp tục họat động tích cực cho đến ngày nay.

          Hiện nay Võ An Khánh là Ủy viên Hội đồng Nghệ thuật tỉnh Bạc Liêu; Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhíếp ảnh Việt Nam (Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Nhíếp ảnh Việt Nam nhiệm kỳ 1983-1989); Nghệ sĩ nhiếp ảnh danh dự (Hon Vapa) 1999; Nghệ sĩ xuất sắc (E. Vapa) 2002; Thành viên Liên đòan nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế  Fiap.

Từ năm 1982 đến nay, ảnh của Võ An Khánh đã được tổ chức triển lãm đến bốn lần : Cà Mau 1982, Thành phố Hồ Chí Minh 2003, Bạc Liêu 2003 và Đông Hải 2004. Những bức ảnh triển lãm đều là những tác phẩm thật tuyệt vời, sâu sắc, nghệ sĩ Võ An Khánh đã ghi lại bằng ống kính của mình những hình ảnh sống động của một thời đã qua, anh đã để lại cho chúng ta một kho tư liệu quí báu và đầy ấn tượng. Có hơn muời tờ báo, tạp chí đăng bài, ảnh và giới thiệu hoạt động của anh.  

Các tác phẩm cũa Võ An Khánh đã được in và xuất bản gồm có :

- Đường hạnh phúc, ảnh tư liệu và nghệ thuật, xuất bản năm 2000

- Quê tôi thời chiến, gồm 230 ảnh tư liệu, xuất bản 2003

- Ánh lửa đêm tàn, tập truyện ký gồm 20 bài, xuất bản năm 2003

- Nỗi nhớ, tập thơ (nhiều tác giả), xuất bản năm 1996

- Ký ức thời oanh liệt,  ảnh tư liệu chiến tranh, in chung với 10 tác giả trong cả nước.

- Đồng bằng sông Cửu Long nơi chiến tranh đi qua, ảnh chiến tranh in chung với một số tác giả khu vực, xuất bản năn 2002.

 Ngoài ra còn rất nhiều bài và ảnh của ông được sử dung trên các báo và tạp chí từ trong nước đến nước ngoài. Đài Phát thanh Tuyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Phát thanh Tuyền hình Cần Thơ đã có làm phin chân dung Võ An Khánh và giới thiệu rộng rãi trên các đài Phát thanh Truyền hình.

 Võ An Khánh là một nghệ sĩ có năng khiếu về nhiều bộ môn nghệ thuật như chụp ảnh, viết báo, vẽ tranh… nhưng có một điều không ai ngờ là tất cả các nghề nghiệp đó đều do năng khiếu bẩm sinh, do tự học tự tìm tòi, hoặc trao đổi kinh nghiệm với bạn bè đồng nghiệp cộng với lòng say mê nhiệt tình để có những thành quả to lớn như ngày nay. Anh hiện lưu giữ trên năm ngàn phim ảnh mà anh đã chụp trên khắp các nẻo đường đất nước, trong số đó có hơn một ngàn phim ảnh tư liệu chiến tranh rât giá trị qua các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là ảnh chiến tranh vùng Bạc Liêu – Cà Mau đã được đồng nghiệp và mọi người đánh giá rất cao; tư liệu quí của một cuộc kháng chiến được anh thu lại bằng hình ảnh hoạt động của quân dân ta trên vùng đất cuối cùng của tổ quốc. Anh thực sự là người đã tìm được cái đẹp trong đời thường, cái đẹp trong gian khổ của quân dân trong suốt chặng đường cứu nước”. Chính Nhà văn Sơn Nam cũng nói “Những bức ảnh của Võ An Khánh là lời nhắc nhở lòng yêu nước, sự hy sinh của các bậc tiền nhân cho các thế hệ mai sau”.

 Đối với người nghệ sĩ tài ba này, tôi có một kỷ niệm khó quên, đó là vào một ngày cuối đông trong năm qua có một người bạn từ nước ngoài về thăm tôi, trong lúc hàn huyên người bạn đó bỗng mở cặp lấy ra một tờ báo cũ và nói với tôi “Đây là tờ The New Work Times (Nữu Ước Thời Báo) ra ngày 19 tháng 4 năm 2000”. Nói xong anh bạn ấy lại đưa tay chỉ vào một bức ảnh khá to trên trang nhất của tờ báo, hỏi tôi “Anh có biết tấm ảnh này không?”. Tôi nhìn bức ảnh  và reo lên “Ồ! Biết chứ! Đây là bức ảnh Quân y khu trong một ca giải phẫu dã chiến ở giữa rừng tràm U Minh (Cà Mau) của nghệ sĩ Võ An Khánh chụp năm 1970 đây mà”. Người bạn kia lại lấy tiếp một tờ báo khác đưa cho tôi, tôi nhìn kỷ thì ra đây là tờ News Week (Tuần Tin Tức) ra ngày 1 tháng 5 năm 2000, trên tờ này cũng có một bức ảnh minh họa nổi vui mừng của hai bà mẹ Bắc Nam gặp nhau trong tháng 5 năm 1975. Tôi đang chăm chú nhìn bức ảnh thứ nhì thì người bạn đó lại nói “Mấy năm trước! Vào một buổi chiều, tôi thật vô cùng bất ngờ và thật vô cùng cảm động khi bất chợt nhìn thấy những bức ảnh nghệ thuật của một tác giả cùng quê với mình được đăng trang trọng trên những tờ báo ở Mỹ”. Ngừng lại một chút anh nói tiếp “Tôi xa quê hương lâu rồi, nhưng tôi thật hãnh diện khi thấy quê hương chúng ta có những con người tài ba, những con người yêu quê hương như thế, cho nên sau khi xem xong tôi đã giữ hai tờ báo này để làm kỷ niệm”.

          Chén tạc chén thù một lúc, người bạn của tôi bỗng đưa một tay đặt lên vai tôi, một tay chỉ vào bức ảnh Quân y khu trong một ca giải phẫu dã chiến ở giữa rừng tràm U Minh (Cà Mau) trên trang nhất của tờ The New Work Times, nói “Đến bây giờ tôi mới hiểu tại sao Nhà bình luận nhiếp ảnh Margarette Loke đối với bức ảnh này đã không tiếc lời khen tặng : Bức ảnh gây xúc động thậm chí hơn cả bức ảnh chụp nhóm bác sĩ quân y (Mỹ) vào năm 1943 của bậc thầy ảnh phóng sự chiến trường Robert Capa…”. Ngừng lại một chút anh nói tiếp “Và cũng dễ hiểu tại sao Quĩ tưởng niệm Đông Dương (IMMF) trong cuộc bán đấu giá các bộ ảnh chụp về Việt Nam mà IMMF đã thực hiện ngày 13 tháng 11 năm 2003 đã thu được trên 60.000 USD, riêng bộ có những bức ảnh của Võ An Khánh đã bán với giá 1.400 USD”.

 Tôi mỉm cười nói với người bạn “Đó là người nước ngoài chỉ mới biết một số ảnh chiến tranh của Võ An Khánh mà họ còn hâm mộ và đánh giá như thế, nếu có dịp được xem tòan bộ sản phẩm nghệ thuật của ông, chắc chắn họ sẽ đồng tình với lời nhận xét của Bùi Minh Sơn khi xem ảnh triển lãm của Võ An Khánh tại Thành phố Hồ Chí Minh : Quê hương nhìn qua ống kính của nghệ sĩ Võ An Khánh có nhiều cung bậc. Cung bậc cao vút, mạnh mẽ của một thời hào hùng đấu tranh; cung bậc sâu thẳm của lòng nhân ái, của tình đồng đội; cung bậc chững chạc tự tin của giai đoạn xây dựng tổ quốc. Thật hiếm ai bằng nhiếp ảnh đã viết lên một bản giao hưởng thật phong phú và tuyệt vời đến như thế ”.

Cập nhật ( 27/09/2014 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !