Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạn đọc viết arrow Một giai thoại về chữ Hán (Đình Phong)
Một giai thoại về chữ Hán (Đình Phong) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
02/08/2010

MỘT VÀI GIAI THOẠI VỀ CHỮ HÁN

* Đình Phong

Tương truyền, ở nước ta có nhiều giai thoại thú vị về chữ Hán. Giai thoại Mạc Đĩnh Chi là một ví dụ. Mạc Đĩnh Chi (1280-1350) học giỏi, ứng đối giỏi. Ông làm quan đến chức Thượng thư thời nhà Trần (Anh tông, Minh tông và Hiển tông). Ông được cử đi sứ vào các năm (1308-1324), Triều nhà Nguyên. Mạc Đĩnh Chi là người ứng đối giỏi. Không những ông đọc chữ giỏi mà còn nêu lên được ý nghĩa sâu xa của nó, đặc biệt phần ẩn dụ. Đến được cung vua Nguyên, ông phải ứng đối ở nhiều cửa ải. Khi yết kiến, vua Nguyên nhờ ông đọc cho hai chữ ở trên trần nhà. Hai chữ đó ai cũng đọc được, hà tất phải nhờ Mạc Đĩnh Chi. Trên trần nhà hai chữ: Trùng nhị rõ ràng. Mạc Đĩnh Chi biết được thâm ý của vua Nguyên nên đọc ngay: Phong nguyệt vô biên.  

 

          Gió trăng không có biên giới (chữ phong và chữ nguyệt bỏ biên đi thì thành chữ trùng nhị. Ý của hai chữ trùng nhị nói lên nước Tàu muốn làm chủ tất cả các nước chư hầu, trong đó có Việt Nam. Thật là đọc được lòng tham và hiểm độc của người Tàu thời bấy giờ.

Khi còn ở Tàu, công chúa nhà vua mất. Sứ thần các nước đem châu báu bạc vàng đến phúng viếng. Riêng Mạc Đĩnh Chi mang một tấm lụa đến. Tấm lụa  ghi vẻn vẹn bốn chữ nhất. Ai nấy đều ngạc nhiên. Nhà vua liền hỏi: Sứ thần Nam Việt phúng viếng con ta cái gì vậy. Mạc Đĩnh Chi nâng tấm lụa, dõng dạc đọc ngay:

     Thanh thiên nhất đóa vân

    Hồng lô nhất điểm tuyết

    Thượng uyển nhất chi hoa

    Giao trì nhất phiến nguyệt

    Y! Vân tán, tuyết tiêu, hoa tàn,

    nguyệt khuyết.

          Mạc Đĩnh Chi bình phẩm: Công chúa rất đẹp, bạc vàng châu báu không thể so sánh được. Công chúa như một bông hoa kết bằng mây giữa không trung. Một đốm tuyết giữa lò sưởi nhà vua đang sưởi ấm. Một bông hoa trên vườn thượng uyển. Và đặc biệt là một mảnh trăng dưới đáy hồ. Thế mà nay mây đã tan, tuyết chỉ còn là một đốm, hoa đã tàn và trăng khuyết hẳn, ai lại không buồn. Quà phúng của Mạc Đĩnh Chi là một món quà trí tuệ. Nhà vua sai người đem lụa và giấy bút để Mạc Đĩnh Chi viết. Mạc Đĩnh Chi viết một bức trướng rất đẹp. Vua và các sứ thần đều cho quà của Nam Việt là quý hơn cả vì nó được lưu truyền và chắc tấm lụa đó ngày nay vẫn còn. Tài giỏi của Mạc Đĩnh Chi làm cho triều đình nhà Nguyên khâm phục và vua Nguyên phong cho Mạc Đĩnh Chi là lưỡng quốc trạng nguyên và để Mạc Đĩnh Chi về nước, không giữ lâu hơn nữa.

          Trong nước cũng có nhiều giai thoại về chữ Hán. Tôi muốn nói tới trường hợp Nguyễn Thiếp La Sơn Phu Tử (1723-1804). Nguyễn Thiếp học rộng tài cao nhưng ít ra làm quan. Ông chỉ giúp vua Quang Trung dịch chữ Hán ra chữ Nôm để lưu lại cho đời sau. Lúc này ông giữ chức viện trưởng viện Sùng chính. Một hôm ông vào thăm nhà cụ Nguyễn Sinh Sắc. Giữa nhà có treo hai chữ:  Đức, Phúc. Ông không ngần ngại và viết tặng đôi câu đối:

          Đức đức đức, nhân nghĩa lễ trí, dân di vật tắc, tu chi thánh hiền, bội chi quỷ hoặc, tất chức tất lực, tự nhiên hữu đức.

          Tạm dịch: Đức đức đức, nhân nghĩa lễ trí, quy tắc sống trên đời, làm được sẽ thành người tốt, làm sai sẽ thành quỷ quái, gắng sức làm tròn bổn phận, ắt có đức.

          Phú phú phú, tiền cốc hóa bảo, tài trụ nhân trụ, ngũ phúc chi nhất, chúng oán chi phủ, vật cầu, vật vi, an kỳ sở ngộ.

          Tạm dịch: Phú phú phú, tiền lúa vật báu, lắm của nhiều người, mặc dù đứng nhất trong năm điều tốt lành, nhưng là cái kho chứa oán, chớ cầu, chớ làm, bằng lòng với cái mình có.

          Câu đối vừa ca tụng vừa có tính răn dạy người đời. Đến nay câu đối vẫn còn nguyên giá trị.

 

Cập nhật ( 04/08/2010 )
 
< Trước   Tiếp >
TRANG WEB GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM TỈNH BẠC LIÊU Số 170 Bản ra thường kỳ năm 01&15/10/2017 - Phật lịch 2561

Các danh mục khác

Thăm dò ý kiến

Google đánh giá

Google Page Rank
Powered by: Viet IT

Alexa xếp hạng

Statistics

OS: Linux v
PHP: 5.4.45
MySQL: 5.5.47
Thời gian: 00:41
Caching: Enabled
GZIP: Disabled
Thành viên: 5
Tin tức: 4093
Liên kết web: 0

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online