Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạc Liêu arrow Đất và người Trần Đề (Anh Võ)
Đất và người Trần Đề (Anh Võ) PDF In E-mail
Người viết: Anh Võ   
14/06/2011

ĐẤT VÀ NGƯỜI TRẦN ĐỀ

* Anh Võ

Trần Đề - tên gọi trước đó là Trấn Di một trong chín cửa của dòng sông Cửu Long, thấy Trấn Di đẹp người ta đặt tên gọi là Tranh Đề, về sau người dân địa phương đọc trại đi thành Trần Đề và từ đó trở thành tên gọi cho đến ngày nay. Trần Đề giáp với Cù Lao Dung ở phía Đông, với Mỹ Xuyên ở phía Tây, Vĩnh Châu ở phía Nam, Long Phú và thành phố Sóc Trăng ở phía Bắc. Huyện lỵ của huyện Trần Đề hiện nay là thị trấn Lịch Hội Thượng, cách thành phố Sóc Trăng 24 km theo Tỉnh lộ 8. Trần Đề rộng 378,7598 km2 Trần Đề là huyện ven biển, phần lớn diện tích đất bị nhiễm mặn, với độ cao 1,0 - 1,2 m so với mặt nước biển, cao hơn trung bình của tỉnh Sóc Trăng. Có hệ thống rừng phòng hộ ven biển và một phần nhỏ đất giồng cát thích hợp với việc trồng màu.

Huyện thường xuyên đối mặt với tình trang khô hạn, thiếu nước ngọt vào mùa khô. Trần Đề có 130.077 nhân khẩu (theo kết quả điều tra ngày 01/01/2010) bao gồm các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa trong​ đó người Khmer chiếm 48% người Kinh chiếm 47%, và người Hoa 4% và một số dân tộc khác chiếm 1%.

Với vị trí tự nhiên quan trọng, Trần Đề có cả biển, có cảng, có sông và có cả rừng và xưa kia là “tiền đồn”, “phên dậu” bảo vệ quê hương, đất nước khi cướp biển lộng hành và sau này trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược; sau ngày giải phóng 30/4/1975 đến nay, trên con đường hội nhập, giao lưu phát triển kinh tế - văn hóa, xã hội Trần Đề càng khẳng định vị trí tiền tiêu của mình.

Với địa danh Rạch Gòi nổi tiếng, Rạch Gòi xuất phát từ tên gọi Preck Koi: Rạch của Sở quan thuế. Theo truyền thuyết nơi đây từ khoảng những năm sau 1800 vốn là khu vực mua bán khá đông đúc của những cư dân địa phương với các thương buôn nước ngoài (Mã Lai, Trung Quốc, Singapore...) nhưng cũng là nơi hàng năm bọn hải tặc xâm nhập cướp phá thường xuyên. Để đảm bảo cuộc sống yên bình cho nông dân vùng biển, triều Nguyễn cho xây dựng một đồn trấn thủ vừa là nơi trấn giữ bọn hải tặc vừa làm nơi thu thuế thương chánh. Đồn đặt nơi đầu rạch để dễ dàng kiểm tra, kiểm soát các tàu thuyền, nên được người dân gọi là Preck Koi, dần dần phát âm thành Rạch Gòi hoặc Rạch Gỏi. Hiện nay Rạch Gòi thuộc xã Lịch Hội Thượng. Thời Pháp thuộc Rạch Gòi gồm 2 làng: Lịch Hội Thượng và Lịch Hội Trung. Ngày nay Lịch Hội Thượng thuộc huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng.

Huyện Trần Đề có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 2 thị trấn Trần Đề và Lịch Hội Thượng (huyện lỵ tạm thời) cùng 9 xã Lịch Hội Thượng, Trung Bình, Đại Ân 2, Liêu Tú, Thạnh Thới An, Thạnh Thới Thuận, Tài Văn, Viên An, Viên Bình.Trên địa bàn huyện Trần Đề có hai sông lớn là sông Hậu và sông Mỹ Thanh, đổ ra biển qua cửa Trần Đề và Mỹ Thanh. Có các chợ quy mô lớn như: chợ trung tâm Lịch Hội Thượng, chợ thủy sản Trần Đề, chợ Trung Bình, chợ Ngang Rô. Có hệ thống giao thông thủy, bộ nối liền trong huyện, tỉnh như: Quốc lộ Nam Sông Hậu (Đi từ Cần Thơ - Hậu Giang - Sóc Trăng - Bạc Liêu); Tỉnh lộ 8 từ thành phố Sóc Trăng đi Trần Đề; Tỉnh lộ 935 từ Sóc Trăng đi cầu Mỹ Thanh I sang huyện Vĩnh Châu; Huyện lộ 8 từ thị trấn Lịch Hội Thượng đi Long Phú; Huyện lộ 9 từ thị trấn Lịch Hội Thượng đi Mỏ Ó. Sắp xây dựng đường Mạc Đĩnh Chi nối thị trấn Trần Đề (dài 24 km, kinh phí 834 tỉ đồng). Đặc biệt hệ thống kênh rạch trở thành giao thông thủy chằng chịt như: tuyến tàu cao tốc Trần Đề - thành phố Cần Thơ; bến phà từ Trần Đề đi huyện Cù Lao Dung…

Ngoài ra, Trần Đề có những di tích nổi tiếng như:Giồng Chát: Nơi có bia Tưởng niệm Chứng tích chiến tranh ghi dấu ấn cuộc thảm sát hơn 300 mạng người của đế quốc Mỹ. Cầu Mỹ Thanh 2: Là cây cầu dài nhất hiện có của tỉnh Sóc Trăng (dài khoảng 650 m). Cánh đồng Năn trước đây được coi là vùng đất chết, chỉ có cây năn mới sống nổi và gần đây là vùng đất huyền thoại về sự đổi đời khi nuôi tôm sú, con vật “Đầu Rồng, đuôi Phượng” đã góp phần làm cho Trần Đề thêm giàu đẹp, nhưng có lẽ, đó chính là sức lao động, thành quả công sức khai phá của những người dân vùng đất này đã được trời - đất cảm động ban thưởng, cũng như sự chinh phục những vùng đất ngập mặn.       Bãi biển Mỏ Ó: Nổi tiếng là bãi biển đẹp của Sóc Trăng vào những thập niên 90 của thế kỉ trước. Cảng cá Trần Đề: Là ngư cảng đông vui và nhộn nhịp của tỉnh Sóc Trăng. Sóc Mồ Côi: Nổi tiếng là vùng đất hoang vu và bí hiểm gần như cách biệt với thế giới bên ngoài được coi như một “ốc đảo” với bao điều bí ẩn?. Rừng ngập mặn: Là khu rừng phòng hộ lớn của tỉnh Sóc Trăng, nổi tiếng với hệ sinh thái đa dạng. Lăng Ông Nam Hải: Là nơi hằng năm diễn ra lễ hội Nghinh Ông mang đậm nét văn hóa dân gian của ngư dân vùng này.        

Ngoài ra còn có Chùa ông Bổn người Hoa, Chùa Phật (chùa Hội Phước) người Kinh. Hưng Hội Tự người Kinh; Chùa Prếk Koy Chắs, Prum Visal-Prếk Koy Thmậy Pong Pro Tel; Phnô Ta Niêu; Prếk Chák Đong Khđông; Bâng Triết; Ta Mơn; Bâng Sa, Prếk Om Pu; Chông Prếk; Đơm Pô; Peam Buôl-Kôn Ka-ék; Phđau Pên của người Khmer. Lăng Ông Nam Hải; Nhà thờ Bãi Giá…những ngôi chùa Việt - Khmer - Hoa này đều là những danh lam thắng cảnh, thể hiện văn hóa tâm linh, sự giao thoa văn hóa của ba dân tộc anh em..

Trần Đề có nền văn hóa ba dân tộc: Kinh, Khmer, Hoa với những nét đặc trưng rất hấp dẫn. Lễ hội Nghinh Ông được tổ chức vào ngày 23/3 âm lịch hằng năm. Đó còn là vùng văn hóa ẩm thực độc đáo với những món ăn nổi tiếng gần, xa như: Lạp xưởng, bánh phồng tôm, khô heo, tôm khô. Bún nước lèo tiệm Bấu Thanh. Bánh cống quán cô Tuyết. Bò nướng ngói Phú Lợi. Bún xào thầy Vân, Bầu Huốn… và cũng phải kể đến món đuông chà là đặc sản độc nhất vô nhị của Nam bộ, béo ngậy, ăn no mà không chán cứ vào tháng 10 đến tháng 12 âm lịch gần, xa háo hức rủ nhau về Trần Đề để dùng món khoái khẩu này.

Trần Đề vùng đất có truyền thống hiếu học, nhiều người thành tài, thành đạt. Trường dân lập Quốc Cường của người Hoa (Lịch Hội Thượng) không chỉ là nơi sinh họat văn hóa mà còn nổi tiếng đào tạo nguồn nhân lực của địa phương từ trước cho đến hôm nay. Đặc biệt Bưng Chông - Tài Văn vẫn còn lưu giữ kịch hát Rô Băm, do gia đình cố nghệ nhân dân gian Lâm Vel truyền từ đời này sang đời khác lọai hình nghệ thuật “độc nhất vô nhị” có một không hai ở miền Tây nam Bộ. Nơi này cũng cung cấp nhiều diễn viên tài ba cho đoàn nghệ thuật Khmer Sóc Trăng và những nghệ sỹ chân lấm tay bùn này đã sang đến cả nước Mỹ (năm 2008) để biểu diễn và được hoan nghênh nhiệt liệt.

Trần Đề “vùng đất đã đi vào thơ văn như một biểu tượng của vẻ đẹp hài hòa, thơ mộng.”(1) và đất ở đây mang tâm hồn con người, con người Trần Đề đã một nắng, hai sương vất vả, đổ mồ hôi, nước mắt, thậm chí là cả xương, máu của bao thế hệ, để cho hôm nay con, cháu sống trong thanh bình, hạnh phúc, ấm no. Đó là những con người dũng cảm đi tiên phong khai phá, mở mang vùng đất, bờ cõi; những con người mang đậm dấu ấn tính cách Nam bộ: trọng nghĩa, hào hiệp và trân trọng cái tình, cái nghĩa. Chính vì thế mà từ khi có Đảng, nhân dân Trần Đề đã tin tưởng và đoàn kết đấu tranh giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đó là cách mạng Tháng Tám năm 1945; 9 năm chống thực dân Pháp và 21 năm chống đế quốc Mỹ xâm lược biết bao con người có tên và vô danh đã làm nên một Trần Đề kiên trung, anh dũng.

Đó là L‎ý Hồng Sơn bộ đội địa phương quân Lịch Hội Thượng (cũ), là Lý Ngọc Ẩn - Huyện đội phó, đánh giặc đầy sáng tạo, gan dạ và làm cho kẻ thù bạt vía, kinh hồn; đó còn là những trận đánh nổi tiếng ở Tài văn, Viên An, Lịch Hội Thượng, Trung Bình… làm nức lòng cán bộ, chiến sỹ và nhân dân, là những người mẹ, người cha, người chị, người em Kinh - Hoa - Khmer giành nhau đi đầu trong các cuộc biểu tình, cản đầu súng bảo vệ cán bộ cách mạng; một tấc không di, một ly không rời; giặc đến thì đánh, giặc đi thì lao động sản xuất với phương châm “thực túc binh cường”; đó là những em thiếu nhi sáng tạo lấy súng, đạn vũ khí của kẻ thù cho lực lượng ta. Họ đã toàn tâm toàn ý vì cách mạng, mặc cho bản thân, gia đình bị tù tội và có thể hy sinh đến tính mạng, tài sản nhưng nhân dân Trần Đề vẫn đương đầu, chiến đấu với kẻ thù tàn bạo.

Sau đại thắng mùa xuân năm 1975, Tổ quốc thống nhất, non sông liền một giải dù còn bộn bề khó khăn do hậu quả chiến tranh để lại, lại phải đương đầu với thiên tai, địch họa, cơ chế quan liêu bao cấp; rồi chiến tranh biên giới Tây Nam do bọn phản động Pôn Pôt - Iêng Xa Ri cầm đầu… Đảng bộ, quân và dân Trần Đề vẫn tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào tương lai xán lạn của đất nước. Điều ấy còn được chứng minh qua hơn 25 năm quê hương Sóc Trăng và đất nước ta đổi mới có công sức đóng góp không nhỏ của cán bộ, đảng viên và nhân dân Trần Đề. Hôm nay, Đảng bộ quân và dân Trần Đề lại tiếp bước vào giai đọan mới của sự nghiệp cách mạng với hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thực hiện điều thiêng liêng là “Dân giàu, nước mạnh xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”.

Nhất là trên con đường hội nhập quốc tế hiện nay Đảng bộ, quân và dân Trần Đề càng thể hiện bản lĩnh và quyết tâm của mình, “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, làm cho nhân dân ai ai cũng được ấm no, tự do và hạnh phúc. Rồi đây Trần Đề sẽ là một huyện phát triển, với những công trình mới như: Bệnh viện Đa khoa Trần Đề dự kiến xây dựng tại xã Liêu Tú; Bệnh viện Đa khoa khu vực Lịch Hội Thượng, tại thị trấn Lịch Hội Thượng. Huyện đang triển khai quy hoạch thị trấn Trần Đề thành đô thị loại IV và tiến lên thị xã Trần Đề. Thị trấn Lịch Hội Thượng sẽ được nâng cấp mở rộng và cũng hướng tới đô thị loại IV. Trung tâm xã Tài Văn hướng tới đô thị loại V.

Các dự án lớn đang triển khai trên địa bàn huyện: Dự án Khu neo đậu tránh bão của tàu cá Kinh Ba; Dự án Nâng cấp đường, lát gạch vỉa hè và hệ thống đèn chiếu sáng trung tâm thị trấn Lịch Hội Thượng; Dự án đường Mạc Đĩnh Chi nối thị trấn Trần Đề; Dự án Khu tái định cư thị trấn Trần Đề; Dự án mở rộng Khu công nghiệp Trần Đề thêm 120ha.

Chúng ta tin tưởng rằng năm mới Tân Mão 2011 - Đảng bộ, quân và dân Trần Đề tiếp tục phát huy truyền thống chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chống chiến tranh xâm lược vào giai đọan mới của cách mạng Việt Nam; cụ thể thực hiện tốt các Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2010 - 2015; Nghị quyết Tỉnh Đảng bộ Sóc Trăng lần thứ XII và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng. Quyết tâm vượt qua mọi khó khăn xây dựng một Trần Đề giàu, mạnh và phát triển toàn diện, bền vững.

Cập nhật ( 27/09/2014 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !