Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Giáo dục đạo dức Phật giáo đối với thanh thiếu niên hiện nay (Minh Trí)
Giáo dục đạo dức Phật giáo đối với thanh thiếu niên hiện nay (Minh Trí) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
16/12/2011

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC PHẬT GIÁO ĐỐI VỚI THANH THIẾU NIÊN HIỆN NAY

* Cư sĩ Minh Trí

Mỗi người như chúng ta sống trong cộng đồng xã hội đều chịu sự chi phối của 3 hệ thống giáo dục; đó là giáo học đường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội. Ở nhà trường thực hiện phương châm “Tiên học lễ, hậu học văn” và sách lược giáo dục cho học sinh gắn liền với chế độ chính trị mà nhà trường cụ thể hoá theo đường lối chủ trương chính sách pháp luật của nhà nước. Ở gia đình còn tuỳ thuộc điều kiện sinh hoạt của từng gia đình, trình độ văn hoá, hiểu biết của các bậc cha mẹ, đạo đức lối sống của các vị phụ huynh, tôn giáo mà mỗi gia đình đang phụng thờ, công ăn việc làm và nhân tố di truyền trong đối đãi mà hình thành đường lối giáo dục khác nhau mang tính đặc thù cho từng gia đình một.

         Ở phạm vi xã hội, chúng ta tiếp thu giáo dục qua sách báo, các phương tiện truyền thông đại chúng, các hình thái văn hoá xã hội cộng đồng gắn liền tập quán địa phương, những văn minh tiến bộ của khoa học trên nhiều lĩnh vực, văn hoá bản địa và văn hoá hội nhập. Gia đình trong mỗi lúc mỗi nơi đều là tế bào của xã hội và nền giáo dục gia đình chiếm một tỉ trọng lớn trong quá trình hình thành nhân cách con người, tất nhiên đối tượng giáo dục còn chịu nhiều sự tác động của hai hệ thống giáo dục còn lại trong quá trình sinh hoạt giao tiếp ứng xử và đấu tranh về mặt ý thức hệ, về sự hiện hữu  của cái ta trong quá trình sinh tồn ở một cộng đồng.

          Trong một gia đình có ông bà cha mẹ là những Phật tử thuần thành tất nhiên sẽ sản sinh những thành viên có nếp sống đạo đức, bởi bậc cha mẹ có ý thức giáo dục con cái ngay từ buổi ban sơ và đã gieo duyên cho con khi còn trong bụng mẹ, đi chùa lễ Phật và bố thí cúng dường với tâm thành đãnh lễ Quán Âm, nhờ hồng phúc ấy mà đứa trẻ khi lọt lòng mẹ có thân tướng tốt đẹp; trẻ bập bẹ nói đã dạy niệm Phật, chập chững đi đã theo bà theo mẹ đến chùa và lớn lên trở thành Phật tử với nhiều cơ hội nghe và hiểu được giáo pháp Như Lai và ứng dụng lời dạy của chư Phật vào đời thường, thành viên ấy đã được giáo dục có lòng từ bi lớn, biết tri ân và báo ân, biết phân biệt chánh tà, tốt xấu đúng sai và nhìn các sự vật hiện tượng, các pháp trên thế gian nầy bằng một nhãn quang khoa học và tất nhiên sự hấp thụ nền giáo dục học đường rất nhanh chóng,  khi tiếp cận xã hội họ có đủ bản lĩnh để chắt lọc tinh hoa văn hoá dân tộc và giá trị nhân văn cần thiết cho nhu cầu tinh thần vật chất của chính bản thân, có nghĩa là họ biết thế nào là văn hoá độc hại, văn hoá nào cần tiếp thu vì tính miễn nhiễm chiếm một tỉ trọng nhất định trong bản tâm mình.

 

          Vấn đề chúng tôi muốn trình bày ở đây là ngoài các hình thái giáo dục như trên còn sự tác động của các tổ chức đoàn thể, tôn giáo; để tạo môi trường giáo dục tốt cho các em, về phía nhà nước có Đội thiếu nhi Tiền phong, Hội Liên hiệp thanh niên VN, Đoàn Thanh niên cộng sản HCM và một số các tổ chức hội đoàn. Giáo hội Phật giáo Việt Nam có Ban Hướng dẫn Phật tử trong đó có Phân ban GĐPT, có Liên đoàn thanh niên Phật tử. Hơn 50 năm qua, GĐPT hoạt động rất tốt ở một số nơi vừa tạo sân chơi lành mạnh cho các em qua việc chuyển tải đạo đức Phật giáo giúp các em hoàn thiện nhân cách, ở nhà là con ngoan, ở trường là trò giỏi, ở phạm vi xã hội là những công dân tốt, ở chùa có thể trở thành những nhân tố truyền thừa cho mạng mạch Phật pháp sau nầy.

 

Trong tình hình hiện nay, chúng tôi nhận thấy giới trẻ đang tiếp cận và chịu những lực hút từ nhiều phía của văn hoá bên ngoài bắt đầu từ khi có sự bùng nổ của công nghệ thông tin, một bộ phận thanh thiếu niên đã bị mất phương hướng do những tác động ngược chiều của các hình thái văn hoá không phải là văn hoá dân tộc và tất nhiên trong số đó có một phần thanh thiếu niên  lâm vấp vào các tệ nạn xã hội đã để lại di chứng là gánh nặng cho gia đình và cộng đồng. Ở góc độ xã hội, tại Bạc Liêu ngoài các trung tâm bão trợ thanh thiếu niên của nhà nước, còn các tổ chức của Phật giáo như Phước Linh Đại Bi Quán, nhà trẻ mồ côi Long Phước đã tập họp được một số các em, trên địa bàn tỉnh hãy còn gần 100 trẻ em lang thang cơ nhỡ, ban ngày chúng sinh hoạt tại các khu tập trung bến tàu bến chợ,các em làm mọi thứ để kiếm sống, từ bán vé số, lượm đồ phế thải tại các bãi rác tập trung cho đến bốc vác, dọn hàng… đêm về trú tại các khu ổ chuột, gầm cầu, mái hiên, nghĩa địa và những ngôi miếu hoang; một số các em có gia đình thì về nhà,nhưng do cảnh nghèo nên các em đã vào đời quá sớm, cuộc sống không có ngày mai mà trong tiềm thức của các em là sự mờ mịt về tương lai cùng với sự xa lạ về ý niệm gia đình với cái đầu rỗng tuếch kiến thức đã khiến các em bị lạm dụng dưới nhiều hình thức và cuối cùng là sự xô đẩy các em vào con đường tệ nạn xã hội, từng con người đã không được ứng xử như quyền lợi và nghĩa vụ công dân mà bây giờ làm con thiêu thân để lại di chứng cho cộng đồng. Xin hỏi tác giả của những tác phẩm ấy là ai, ngoài những người cha người mẹ vô trách nhiệm đối với con cái.

 

          Câu chuyện mà chúng tôi sắp đề cập đến là một trường hợp đặc biệt, chúng tôi xin trình bày để chúng ta cùng tham khảo và chúng tôi cũng xin ý kiến quí vị  để tìm mẫu số chung cho bài toán mà xã hội đang trăn trỡ. Nguyên chúng tôi có điều kiện tiếp cận với một số các em thanh thiều niên ở khu vực Xóm Chài thuộc khóm 3, phường 5, thành phố Bạc Liêu; đa phần có hoàn cảnh khó khăn, gia đình nghèo và  thất học, sống tại địa bàn có nhiều tệ nạn xã hội và các em được liệt vào thành phần bụi đời, qua nhiều lần gặp gỡ tạo thân thiện bằng tình thương giành cho các em, mối quan hệ với các em đã đến giai đoạn chín muồi với nhiều lần tiếp xúc và giúp đỡ vật chất tinh thần, chúng tôi giành thời gian dạy chữ cho các em, giới thiệu các em đến các doanh nghiệp tìm việc làm với mức lương đủ sống. Buổi đầu vào tháng 6 năm 2008, chúng tôi tập họp được 14 em ở độ tuổi từ 16 đến 20 và liên hệ với Đại đức trụ trì chùa Vĩnh An phường 2 thành phố Bạc Liêu giúp có chỗ nơi cho các em sinh hoạt học tập. Ban ngày các em đi làm kiếm sống, buổi tối các em qui tụ về chùa học chữ, chúng tôi nhờ Ban Đại diện Thành hội Phật giáo Bạc Liêu hỗ trợ và Ban Hoằng pháp Tỉnh hội giúp đỡ .

 

Thời gian nầy chúng tôi tìm cách tiếp cận với số các em thường hay tụ tập trên cầu Kim Sơn vào mỗi tối, khi đề nghị các em đi chùa với chúng tôi, các em hỏi lại đi chùa làm gì? Đi chùa để tu học. Con có biết chữ đâu mà học? Câu trả lời mộc mạc và chúng tôi thấy rằng mình đã có duyên với các em nên trấn an và đưa các em về chùa. Hiện tại chúng tôi tập họp hơn 100 em, sinh hoạt thường xuyên vào mỗi tối khoảng từ 30 đến 40 em, do một số bận đi làm tại các cơ sở chế biến tôm, hôm nào không có ciệc các em mới đến được; từ 17 giờ đến 18 giớ 30 các em học chữ, sau đó là thời khóa tụng kinh và tọa thiền, các em sinh hoạt theo đạo tràng thiền và được nghe pháp thường xuyên từ quí thầy của Thiền viện và Ban Hoằng pháp Tỉnh hội. Cuộc sống các em dần ổn định và các em đã đến với Phật pháp thông qua phương tiện giáo dục đạo đức Phật giáo nên từng bước sinh hoạt được cải thiện, giao tiếp ứng xử đã đạt đến chuẩn mực nhất định, các em đã thoát kiếp bụi đời lang thang và từ bỏ con đường tệ nạn. Hiện đạo tràng sinh hoạt của các em có sự tham gia của hơn 20 Phật tử trong đó các các vị mạnh thường quân, các nhà doanh nghiệp và  đã chuyển về niệm Phật đường Pháp Tánh, khóm 7 phường 5 Tp Bạc Liêu, cũng là trụ sở của Ban Từ thiện xã hội Phật giáo Bạc Liêu.

 

          Chúng tôi vừa trình bày sự kiện và đối tượng thực hiện được nằm trong góc khuất của lực lượng thanh thiếu niên. Việc chuyển tải đạo đức Phật giáo cho thanh thiều niên trong thời gian qua chúng tôi chỉ thực hiện được chừng ấy với giới hạn là chỉ một bộ phận nhỏ trong tổng thể. Được biết Phân ban GĐPT Trung ương có phổ biến nhiều văn bản hàm chứa nội dung nhấn mạnh đến việc cần phải lưu ý nhiều hơn về sinh hoạt của thanh thiếu niên Phật tử và đã có Quyết định thành lập Liên đoàn thanh niên Phật tử Việt Nam (LĐTNPTVN), nhằm tạo nhiều điều kiện thuận lợi để giới trẻ tiếp cận với đạo Phật, một số nơi tổ chức các đạo tràng sinh hoạt cho thanh thiếu niên, các khoá tu cho giới trẻ, ở Bạc Liêu có trại hè Quán Thế Âm v.v…Toàn tỉnh Bạc Liêu có  4 Gia đình Phật tử (GĐPT) hiện đang sinh hoạt với khoảng 150 đoàn sinh thì cho thấy lực lượng nầy quá mỏng, nội dung sinh hoạt GĐPT lại chưa đủ hấp lực để thực sự thu hút các em và chưa đủ mạnh để tạo phong trào rộng khắp trên phạm vi địa bàn .

 

          Nhằm góp phần xây dựng những chuẩn mực đạo đức xã hội, hưởng ứng cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, động viên mọi người trong đó có lực lượng thanh thiếu niên tham gia tích cực vào việc xây dựng quê hương xứ sở; nhân hội thảo nầy chúng tôi xin đề xuất một số các nội dung sau đây:

 

          1. Phải làm cho mọi người đồng tình về tầm quan trọng của việc tập họp thanh thiếu niên dưới hình thức là tổ chức GĐPT và LĐTNPTVN để tạo sân chơi lành mạnh bổ ích và chuyển tải đạo đức Phật giáo đến với các em nhằm đào tạo các em trở thành những người hữu dụng cho xã hội, lợi đạo, ích đời. Vì vậy nên xây dựng kế hoạch thành lập và  phát triển GĐPT và LĐTNPTVN.

 

 Chúng ta cần đổi mới và đa dạng hoá các hình thức sinh hoạt của GĐPT và LĐTNPTVN như hình thành Câu lạc bộ thanh niên Phật tử, Đạo tràng tu học dành cho thanh niên Phật tử, Trại hè thanh thiếu niên, Khoá tu Phật thất cho thanh thiếu niên, tổ chức những buổi tọa đàm, những buổi pháp thoại, thực hiện chương trình đố vui Phật học, mở rộng diễn đàn giao lưu với Đoàn TNCS HCM, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam với các chủ đề như Thanh thiếu niên trước các vấn nạn xã hội, Thanh niên với việc phòng chống tệ nạn xã hội, Tuổi trẻ Bạc Liêu với công cuộc xây dựng quê hương xứ sở, Thanh niên với đại dịch Aid, Thanh niên và sự du nhập của văn hoá ngoại lai, Thanh niên và việc bảo vệ môi trường, Tuổi trẻ Bạc Liêu học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh v.v…Thành lập tổ chức văn nghệ Phật giáo, đây là loại hình có nhiều hấp lực với tuổi trẻ; thành lập câu lạc bộ thể dục thể thao cho thanh niên và nghiên cứu nhiều loại hình văn hóa khác phù hợp với thanh thiếu niên.

 

         2. Bởi giáo dục đạo đức Phật giáo có nhiều điểm tương đồng với quan điểm giáo dục của nhà trường và  hệ thống giáo dục chính trị của nhà nước hiện hành, chúng tôi đề nghị Ban Hoằng pháp và Ban Hướng dẫn Phật tử quan hệ với Sở Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu thực hiện chương trình thuyết giảng tại các trường đại học và trung học với các đề tài về thanh niên gắn liền với trách nhiệm và bổn phận của mình đối với bản thân, gia đình, xã hội qua lăng kính  Phật giáo.

 

          3. Cùng phối hợp với Sở Lao động Thương binh và Xã hội ra soát lại các em lang thang cơ nhỡ trên địa bàn và có kế hoạch nuôi dưỡng giáo dục cho các em.

 

          4. Tổ chức thăm viếng các trại cải tạo, tặng quà để khích lệ tinh thần các phạm nhân, thuyết giảng Phật pháp để giúp cho họ có được niềm tin, học tập cải tạo tốt sớm về đoàn tụ gia đình. Khi hòa nhập cộng đồng, họ sẽ đến với Phật pháp bởi chúng ta đã gieo duyên và đã tặng cho mỗi người một ngọn đuốc, họ sẽ tự mình thắp đuốc mà đi.

 

          5. Trường trung học Bồ Đề trước đây do Phật giáo tỉnh Bạc Liêu tổ chức đã hoạt động khá tốt, sau 7 niên khóa đã có hàng trăm học sinh đỗ tú tài toàn phần, một số tiếp tục lên đại học và thành đạt trên nhiều lĩnh vực, có những cán bộ lãnh đạo phục vụ trong bộ máy nhà nước xuất thân từ trường Bồ Đề đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp cách mạng qua các thời kỳ. Chúng tôi nghỉ rằng đây là mô hình giáo dục tốt cho thanh thiếu niên mà trước đây hệ thống trường Bồ Đề trong cả nước rất có uy tín được các vị phụ huynh gửi gấm con em mình theo học. Nhằm kế thừa và phát huy sự nghiệp giáo dục của Phật giáo chúng tôi kính đề nghị đến Tỉnh hội Phật giáo Bạc Liêu cùng với Ban Giáo dục Trung ương giáo hội nghiên cứu xem xét đề nghị nhà nước khôi phục lại hệ thống trường trung học Bồ Đề.

 

Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói: “ Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, Đoàn TNCSHCM là cánh tay đắc lực và đội hậu bị của Đảng. Đối với đạo Phật, lực lượng thanh niên là một bộ phận quan trọng trong tứ trụ của căn nhà chung giáo hội, tinh thần tháo vác đầy trách nhiệm và nhạy bén trước mọi vấn đề là đặc điểm nổi bật của người thanh niên Phật tử, nhanh chóng tiếp thu đầy sáng tạo với bầu nhiệt tâm nhiệm huyết trong công tác Phật sự, ham tu hiếu học sẽ là những nhân tố tích cực xứng đáng được truyền thừa giáo pháp Như Lai để làm cho Phật pháp ngày một hưng thịnh, đem đạo vào đời và đóng góp nhiều hơn nữa cho việc xây dựng quê hương xứ sở. Chúng tôi đề nghị Chư tôn đức Tỉnh hội Phật giáo Bạc Liêu chỉ đạo cho bộ phận chuyên trách đầu tư nhiều hơn nữa cho các hoạt động nhắm vào thanh niên nhằm trang bị cho các em một căn bản nhất định về bi, trí, dũng. Tuổi trẻ thế hệ Hồ Chí Minh phải có lòng từ, phải có trí tuệ và dũng khí theo nhân sinh quan Phật giáo.

 

 Trên đây là một số ý kiến thô thiển chúng tôi vừa trình bày chắc hẵn còn nhiều thiếu sót, kính mong Chư tôn đức và quí vị hoan hỉ lượng thứ cho. Xin   chân thành cảm ơn quí vị đã quan tâm theo dõi bảng tham luận nầy. Kính chúc quí vị sức khỏe và an lạc, kính chúc hội thảo thành công tốt đẹp.

Cập nhật ( 16/12/2011 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online