Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow C.Nghệ T.Tin arrow Khái niệm về Audio và MIDI (Nguyễn Mai Kiên)
Khái niệm về Audio và MIDI (Nguyễn Mai Kiên) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
30/03/2012

Khái niệm về Audio và MIDI 

* Nguyễn Mai Kiên  

MIDI là gì?   

1. Định nghĩa MIDI:

MIDI là cụm từ viết tắt của Musical Instrument Digital Interface, có nghĩa là Giao Diện Số Hoá Nhạc Cụ. Đó là một giao thức truyền thông tin âm nhạc theo chế độ thời gian thực. MIDI được phát triển vào đầu những năm 1980 do một liên hợp các nhà sản xuất synthesizer quốc tế. Vào thời điểm đó có hai nhiệm vụ được đưa ra. Thứ nhất: Làm thế nào để một bàn phím có thể điều khiển cao độ, rung, bend, Pedal vang... của bàn phím khác. Thứ hai: Làm thế nào để đồng bộ các thiết bị có tempo chẳng hạn như Sequencer, Drums machines... làm cho chúng chạy cùng tốc độ với nhau. Từ đó các nhà sản xuất lớn như Roland, Sequential Circuits và Oberheim đã nghiên cứu ra một giao diện chuẩn đa năng (Universal Standard Interface) và sau này trở thành MIDI.

MIDI là một dạng giao tiếp. Nó là một giao thức máy tính hay ngôn ngữ truyền thông tin giữa hai hay nhiều thiết bị MIDI. Cũng như máy tính hay tất cả các giao tiếp khác, MIDI bao gồm những thông điệp (messages) giữa các thiết bị đầu cuối mà hiểu được chung giao thức. Cũng có thể hiểu đơn giản, bạn là một thiết bị khi bạn nói chuyện với ai đó khác (thiết bị khác).

Nếu một thiết bị điện tử được trang bị MIDI, nó có thể hiểu được giao thức MIDI và do vậy nó có thể giao tiếp với bất kỳ thiết bị nào được trang bị MIDI khác, hay bất kỳ sản phẩm nào từ các hãng khác nhau. Ví dụ đàn Keyboard Yamaha có thể gửi thông điệp đến một Drum machine của hãng Roland, bởi vì tất cả các thiết bị được trang bị giao thức MIDI đều tương thích với nhau.

Có nhiều thuận lợi của định dạng MIDI:

• Lượng dữ liệu âm nhạc rất lớn được lưu giữ ở một dạng rất nhỏ

• Các phần khác nhau của bản nhạc có thể được gán cho bất kỳ nhạc cụ nào mà bạn muốn.

• Dạng lưu giữ âm nhạc đầy đủ về các thông tin như nốt nhạc, tốc độ, hóa biểu… có thể được hiển thị và chỉnh sửa dễ dàng khi dùng các chương trình chép nhạc khác nhau.

2. Kết nối MIDI

Thông điệp MIDI được gửi đi từ cổng MIDI OUT của một thiết bị tới cổng MIDI IN của một thiết bị khác qua một cáp nối MIDI (MIDI cable). Để gửi một thông điệp từ đàn keyboard tới máy tính hay bất kỳ thiết bị nào, bạn phải dùng cáp MIDI để nối cổng MIDI OUT của đàn keyboard này tới cổng MIDI IN của máy vi tính. Để gửi lại thông điệp MIDI ngược trở lại đàn keyboard, bạn cần nối cáp MIDI từ cổng MIDI OUT của vi tính với cổng MIDI IN của đàn Keyboard.

- OUT Port - Thông điệp MIDI được gửi ra khỏi một thiết bị qua cổng này. Nếu bạn chơi nốt C4 trên bàn phím, thông điệp "chơi nốt C4" này được truyền ra ngoài bằng đường OUT Port.

- IN Port - Thông điệp MIDI được nhận vào một thiết bị đều qua cổng này.

- Thru Port - Thông điệp MIDI được nhận vào thiết bị MIDI qua cổng IN và được chuyển qua cổng Thru của thiết bị đó để từ đó có thể được chuyển qua một thiết bị thứ ba mà thôngn tin vẫn không thay đổi. Cổng này được dùng khi có một thiết bị MIDI gửi và nhiều thiết bị MIDI nhận.

 

Để nối máy tính với keyboard bạn cần một cáp nối MIDI một đầu là 2 chấu cắm 5 chân nối vào đàn, đầu kia là một chấu 15 chân nối với sound card qua cổng MIDI/Gameport. Hai đầu 5 chân IN và OUT được nối với hai đầu OUT và IN của Keyboard (IN vào OUT và OUT vào IN)

3 Kênh MIDI ( MIDI Channel)

MIDI cho phép bạn gửi dữ liệu theo từng đường riêng rẽ cùng một lúc, mỗi đường này là một kênh MIDI (Channel). Mỗi kênh này được gán một số định danh. Nếu một nốt được chơi trên thiết bị A, nó được gửi kèm một số định danh kênh MIDI. Nếu thiết bị B được đặt cùng kênh với thiết bị A, nó sẽ đáp lại bằng cách chơi nốt đó. Nếu thiết bị B được đặt ở một kênh khác, nó không nhận được thông điệp này mặc dù về mặt lý thuyết đã được nối bằng cáp MIDI.

MIDI có 16 kênh khác nhau, và chúng đều có chức năng sau. Mỗi kênh đều có thể chứa tất cả các loại thông điệp MIDI nhưng chúng đều được tách biệt. Thông điệp của kênh 1 khi được gửi đi không bị ảnh hưỏng bởi các kênh 2, kênh 3...

4. General MIDI

Như ta đã đề cập, MIDI cho phép ta trao đổi dữ liệu âm nhạc giữa các thiết bị của các nhà sản xuất khác nhau. Những thông điệp này không chứa bản thân nốt nhạc, nhưng nó chứa các thông điệp như số âm sắc, nhấn phím, nhả phím, cao độ, độ rung, độ vang...

Nếu số âm sắc 1 của một đàn keyboard được sản xuất bởi Yamaha là PIANO, trong khi số âm sắc 1 của đàn Roland là BASS, thì dữ liệu được gửi đi của đàn Yamaha là PIANO sẽ vang lên là BASS ở đàn Roland. Nếu một đàn keyboard Yamaha có 16 kênh và dữ liệu được gửi đến đàn Roland chỉ có 10 kênh, thì những kênh không được chơi sẽ không vang lên.

Tiêu chuẩn cho số âm sắc, số kênh và các thông số chính mà xác định âm thanh của bản nhạc được thiết lập từ thiết bị nguồn đã được đưa ra bởi các nhà sản xuất khác nhau được gọi là General MIDI

Tiêu chuẩn General MIDI cho phép dữ liệu âm nhạc được tạo ra theo chuẩn này có thể được chơi ở các thiết bị MIDI khác nhau mà vẫn giữ nguyên được các số âm sắc, số mặt trống, sắc thái, âm lượng...

5. Standard MIDI Files (SMF)

Standard MIDI Files là tập tin dữ liệu Sequencer MIDI. Standard MIDI Files ban đầu được dùng làm phương tiện trao đổi dữ liệu giữa các thiết bị sequencer từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Sau đó nó được dùng làm định dạng file MIDI chuẩn cho hệ điều hành Windows và các ứng dụng multimedia.

MIDI files sử dụng định dạng Chunky (theo từng khoang), tương tự như định dạng của Electronic Arts -IFF hay định dạng của Microsoft/IBM - RIFF. Các tập tin dạng này chứa các khoang khác nhau, mỗi khoang chứa một số dạng dữ liệu mà chương trình có thể đọc được. MIDI File được cấu tạo bởi hai loại khoang: Khoang tiêu đề, chứa các thông tin về trật tự tracks, độ phân giải của thời gian (timing resolution), và khoang tracks chứa các dữ liệu MIDI và các dữ liệu khác.

MIDI Files có thể có một trong ba định dạng. Số định dạng được lưu ở khoang tiêu đề chỉ ra các khoang tracks được thể hiện như thế nào. Các định dạng này là:

- Format 0: Các tập tin này chỉ chứa một track nhưng nhiều kênh (multi-channel). Định dạng này được dùng thích hợp cho việc playback ở các ứng dụng multimedia vì kiểu định dạng này có thể được đọc từ đĩa nhanh hơn các định dạng nhiều r•nh (Multi-track)

- Format 1: Những tập tin theo định dạng này chứa nhiều tracks. Track đầu tiên luôn chứa tất cả tempo và thông tin về hoá biểu, giọng cùng với các dạng dữ liệu tổng thể (global); Các track còn lại chứa dữ liệu MIDI. Bởi vì định dạng Format 1 cho phép dữ liệu MIDI chia thành nhiều kênh khác nhau hay nhiều tiêu chí khác, nên chúng dễ dàng hiệu chỉnh lại so với Format 0.

- Format 2: Những tập tin dạng này ít dùng hơn. Nó được dùng cho các thiết bị sequencer cho phép các track được chơi riêng rẽ và lặp lại ( Loop). Ngày nay có các thiết bị băng ghi âm Digital (Digital-tape-desk) nên chúng không còn thích hợp nữa.

Digital Audio là gì?

1. Định nghĩa:

Digital Audio là một kiểu đơn giản nhất để thu và phát âm thanh ở bất kỳ dạng nào. Nó tương tự như catxet - bạn có thể thu một đoạn nào đó rồi phát lại. Digital audio lưu giữ âm thanh dưới dạng những d•y số dài.

2. Âm thanh dạng sóng (Sound Waves)

Âm thanh dạng sóng là sự rung trong không khí. Âm thanh dạng sóng được tạo bởi bất kỳ thứ gì rung, một vật rung thì gây ra không khí bên cạnh cũng rung theo, và sự rung này lan ra trong không khí theo tất cả các hướng.

Khi sự rung của không khí  vào đến tai bạn, nó làm cho màng nhĩ rung lên và bạn nghe thấy âm thanh. Do vậy, nếu sự rung của không khí được bắt vào micro, nó làm cho micro rung lên và gửi tín hiệu điện tử tới bất kỳ thứ gì được nối với micro.

Những sự rung này xảy ra rất nhanh. Tần số rung chậm nhất mà bạn nghe được là khoảng 20 lần rung trong một giây, và tần số nhanh nhất vào khoảng 16,000 tới 20,000 lần rung trong một giây.

3. Thu thanh Digital Audio

Để thu thanh digital audio, máy tính của bạn đo các tín hiệu tạo ra bởi Micro hay Guitar điện tử, hay bất kỳ nguồn nào. ở khoảng cách cân bằng về thời gian (đối với âm thanh chất lượng CD, điều này có nghĩa là 44,100 lần trong một giây), máy tính sẽ đo và lưu lại độ mạnh của những tín hiệu điện tử từ micro, ở khoảng từ 0 đến 65,535. Do vậy, dữ liệu Digital audio chỉ là những co số dài. Máy tính chuyển những số này theo dạng tín hiệu điện tử đến loa. Những chiếc loa này rung và tạo ra âm thanh giống như đ• được thu.

 Thuận lợi lớn nhất của thu thanh digital audio là chất lượng âm thanh. Không như MIDI, thu thanh digital audio lưu giữ rất đầy đủ về tính chất âm thanh và các phẩm chất khác của âm thanh chính xác như khi biểu diễn. Có một điểm không thuận lợi là digital audio là chiếm rất nhiều chỗ trên đĩa. Để thu 1 phút nhạc stereo với chất lượng CD, bạn cần 10 megabytes đĩa trống.

Trên máy tính, Digital Audio được lưu giữ dưới dạng wave files (dạng sóng - có phần mở rộng là .wav)

Có rất nhiều chương trình có thể cho phép bạn tạo, phát lại, và chỉnh sửa các file wave này. Cakewalk Pro Audio cho phép bạn làm việc với những file này có hiệu quả nhất. Ngoài ra có một số chương trình khác cũng rất tốt như Sound Force, Cool Edit, WavLab …

4. Phân biệt giữa hai dạng MIDI và Audio.

Dạng file Midi chỉ lưu những thông tin và dòng lệnh để ra lệnh cho máy tính hay các phần mềm soạn nhạc chơi một số thông điệp cụ thể. Ví dụ, khi trong file Midi chứa một thông tin là nốt C và E, thì khi ta mở và phát lại file này bằng chương trình Cakewalk, nó sẽ ra lệnh cho chương trình chơi lại hai nốt này bằng âm thanh của soundcard hay của đàn keyboard. Do vậy, khi ta dùng máy tính hay keyboard khác nhau thì âm thanh của file midi này cũng phát ra khác nhau mặc dù vẫn là hai nốt C và E. Nếu bạn đổi nốt C thành nốt G, thì khi phát lại ta sẽ nghe được nốt G và E.

Khác với Midi, Audio lưu giữ tất cả thông tin đã được thu. Ví dụ, khi bạn thu một đoạn nói của chính bạn bằng micro rồi lưu lại thành dạng .wav thì khi mang đi đâu và dùng bất cứ chương trình nào để mở và phát lại thì bạn đều nghe thấy giọng mình, mà không có một sự thay đổi nào. Bạn có thể hình dung là khi mang 1 đĩa CD đi nghe ở các máy phát khác nhau thì bạn vẫn nghe được chính những bài hát đó.

Cập nhật ( 30/03/2012 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !