Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Người giữ hồn Hát Bội (Huỳnh Văn Nguyệt)
Người giữ hồn Hát Bội (Huỳnh Văn Nguyệt) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
30/04/2012

nullNGƯỜI GIỮ HỒN “HÁT BỘI”

* Huỳnh Văn Nguyệt

Từ xa xưa, khi bước chân người mở cõi tiến dần về phương Nam thì nghệ thuật sân khấu tuồng cũng bắt đầu ra đời từ đó. Thời ấy, hát tuồng hay hát bội đi đến đâu cũng được nhiều người ái mộ, và đã từng làm cho bao trái tim rung động. Ngay các cụ mỗi lần tới ngày cúng đình là ngóng trông và lúc sân khấu cuốn màn thì lưu luyến, bồi hồi. Hát bội là loại hình nghệ thuật trình diễn xưa nhất đã từng chiếm lĩnh sân khấu miền Nam. Từ thập niên 40 của thế kỷ trước, Cần Thơ là một trong những cái nôi có phong trào hát bội sôi nổi nhất với nhiều nghệ sĩ, nhiều gánh nát nổi danh được mời đến trình diễn tại các lễ hội Kỳ yên ở các đình cổ như Bình Thủy, Tân An, Thới Bình Thới An Đông, Nhơn Ái… Thời ấy, mỗi lần nghe tiếng trống tưng bừng, cờ xí rộn ràng là dân làng từ trẻ đến già đều nô nức đổ xô đến sân đình xem hát.

Bình thủy – Long Tuyền có cụ Bùi Hữu Nghĩa, một là thơ yêu nước và cũng là người soạn tuồng nổi tiếng Kim thạch kỳ duyên đã được ông P. Midan, một tri thức người Pháp, chọn làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến sĩ của ông. Tại Cần Thơ còn có một gánh hát nổi tiếng lâu đời, đó là gánh Tân Lập Ban với hơn 50 đào kép và nhạc công, thầy tuồng… từng lưu diễn khắp nơi. Từ cái nôi hát bội Cần Thơ, nhiều gánh hát tiếp tục ra đời. Vang danh nhất là đoàn Phước Tấn ở gần bến phà Cần Thơ (nay là đường Trần Phú), do ông Mười Bếp, con thứ mười của ông bầu Lễ làm trưởng đoàn. Hiện nay, tại ngôi nhà cũ, những người kế nghiệp ông vẫn còn gìn giữ bàn thờ tiên sư và nhiều kỷ vật như y quan, nhạc cụ, đạo cụ… May thay, nghệ thuật tuồng của ông vẫn còn có người kế tục, đó là cô Ba Ánh, cháu gọi ông bằng cậu, hiện là chủ nhiệm Câu lạc bộ Tuồng cổ Phương Ánh thuộc quận Bình Thủy, TP. Cần Thơ.

Cô Ba Ánh tên thật là Nguyễn Thị Ánh, sinh năm 1955, tham gia đoàn Phước Tấn từ năm 15 tuổi. Cô không những chuyên về hát bội mà còn tham gia cả cải lương và tân nhạc. Trong suốt quá trình lập nghiệp và lưu diễn, nghệ sĩ Phương Ánh sa94 trãi qua nhiều bước thăng trầm, buồn vui lẫn lộn. Tham gia câu lạc bộ còn có đứa con gái duy nhất của cô là Phương Anh; em ruột là Kim Thoa và người em bạn dì là Quốc Việt.

Sau ngày giải phóng, tỉnh Hậu Giang có tới 27 đoàn hát đăng ký hoạt động, vậy mà không có một đoàn hát bội nào! Với niềm say mê cháy bóng sau khi đoàn Phước Tấn giải thể, cô đã xin qua Đoàn cải lương Hậu Giang 3, sau đó đến Đồng Tháp lập Đoàn Quê hương Đồng Tháp, rồi lại chuyển sang hợp tác với Đoàn cải lương Chuông Vàng ở Sóc trăng để khai thác tuồng cổ giữa lúc sân khấu hiu hắt như cảnh chợ chiều.

Đầu năm 2004, cô trở về Cần Thơ khôi phục lại nghệ thuật truyền thống mà cô hằng ấp ủ với hy vọng sẽ làm rạng danh tổ nghiệp. Từ đó đến nay, được sự hỗ trợ tích cực của Phòng văn hóa quận Bình Thủy, hoạt động của câu lạc bộ đã dần dần ổn định, tuồng tích dàn dựng ngày càng phong phú, chủ yếu nhằm phục vụ cho lễ hội và các ngày lễ Thượng điền, Hạ điền ở các đình thần Sóc Trăng, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ…

Cô Ba Ánh phấn khởi cho biết: Câu lạc bộ lúc nào cũng sẵn sáng đào, kép, thầy tuồng, thầy đờn và các phương tiện để đi lưu diễn khắp đó đây. Ngoài việc “văn ôn võ luyện” cô còn cần mẫn lo chế tác, may giá cổ trang cho Đoàn. Cô tâm sự: “Muốn được lòng công chúng, anh chị em trước hết phải yêu nghề, chịu khó tập luyện và sống hết mình với nghệ thuật…”. Hầu hết các tuồng cổ đều dàn dựng theo tuồng xưa tích cũ như Thần nữ, Nữ tướng Chiêu Anh Phụng, Ngọc Kỳ Lân xuất thế… Câu lạc bộ lúc nào cũng chuẩn bị sẵn 15 vở với đầy đủ diễn viên, nhạc công, y quan, áo mão… Ngoài ra hằng năm Đoàn còn chuẩn bị thêm một vài vở mới nhằm đáp ứng nhu cầu của công chúng.

Sự kiện Đoàn tuồng cổ Đồng Thinh ở Vĩnh Long được Ban tổ chức lễ hội Smithsonian mời sang trình diễn trích đoạn Tiết Giao đoạt ngọc tại thủ đô Washington hồi tháng 6 năm 2007 vừa qua là một vinh dự chung cho những người yêu thích nghệ thuật tuồng, trong đó có Câu lạc bộ Tuồng cổ Phương Ánh. Bây giờ hát bội miền Nam, trong đó có Câu lạc bộ Tuồng cổ Bình Thủy đã quay về với tổ ấm sân đình, tạo cơ hội cho các diễn viên trẻ ra sức rèn luyện và phát huy tài năng của mình để sánh vai cùng với các loại hình nghệ thuật truyền thống khác./.

Cập nhật ( 30/04/2012 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online