Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạn đọc viết arrow RẰM THÁNG TÁM ĐI CẦN GIỜ NGHINH ÔNG (Nguyễn Thanh Lợi)
RẰM THÁNG TÁM ĐI CẦN GIỜ NGHINH ÔNG (Nguyễn Thanh Lợi) PDF In E-mail
Người viết: Administrator   
18/09/2008

RẰM THÁNG TÁM ĐI CẦN GIỜ “NGHINH ÔNG”  

* Nguyễn Thanh Lợi   

Cứ đến rằm tháng tám hàng năm, vào đúng dịp Trung Thu, cư dân vùng biển Cần Giờ (thành phố Hồ Chí Minh) lại tổ chức lễ hội Nghinh Ông rất long trọng, thu hút rất đông người du khách từ các tỉnh xung quanh đến tham dự. Lễ hội này xuất phát từ tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân ven biển nước ta, từ Thanh Hóa cho đến tận Kiên Giang. Cội nguồn của lễ hội là lòng biết ơn của con người đối với loài sinh vật biển khổng lồ, hiền lành, thường hay cứu vớt thuyền bè trong những cơn phong ba bão tố; cầu mong cho biển giã được mùa, tôm cá nặng đầy.

Cá voi được ngư dân gọi một cách thành kính là Ông Nam Hải hay Ông. Các khu vực xung quanh Cần Thạnh đều tổ chức cúng Ông vào các ngày khác nhau, tùy thuộc vào ngày Ông “lụy”(chết) như ở Vàm Láng (Gò Công Đông, Tiền Giang, 10/3 âm lịch), Long Thạnh (Cần Giờ, 16/3), Bến Đình (TP. Vũng Tàu, 23/3), Long Hòa (Cần Giờ, 12/5), Thắng Tam (TP. Vũng Tàu, 16/8)…

Cũng như các xã khác trong huyện Cần Giờ như Long Hòa, Lý Nhơn, Thạnh An, thị trấn Cần Thạnh cũng có lăng thờ cá Ông với tên gọi “Thạch Phước lạch”, nằm gần chợ của thị trấn, được xây dựng vào năm 1968. Trong lăng còn lưu giữ bộ xương cá voi  lớn năm xưa, sau này được Bảo tàng thành phố Hồ Chí Minh phục chế, hiện đang chiếm một gian lớn trưng bày. Đây là “Ông” dạt vào vùng biển này năm 1971, dài 12m, ngang 1,5m, bề cao 1,6m.

Lễ cúng cá Ông kéo dài trong 3 ngày, từ 15-17/8 âm lịch. Trong đó ngày lễ chính, ngày hội Nghinh Ông thủy tướng diễn ra vào ngày 16/8. Lăng Ông Thắng Tam (thành phố Vũng Tàu) cũng tổ chức nghinh vào ngày này do có cùng truyền thuyết về việc cúng một cá Ông bị trôi dạt ở 3 nơi.

Từ sáng ngày 15/8 âm lịch, khách tham quan đi ôtô, xe máy xuất phát từ các tỉnh, nội thành Sài Gòn, vượt qua phà Bình Khánh, hướng về thị trấn Cần Thạnh. Có năm trong dịp lễ hội này, huyện Cần Giờ còn tổ chức giải đua xe đạp nghiệp dư, do Liên đoàn Môtô-Xe đạp thành phố phối hợp với huyện. Kết thúc cuộc đua, cả đoàn đến đặt vòng hoa, viếng nghĩa trang liệt sĩ của huyện. Buổi chiều tiếp tục diễn ra giải bóng đá mini giữa đội bóng của các huyện bạn. Về đêm là hoạt động của đoàn môtô bay, các gian hàng trò chơi diễn ra rất xôm tụ, cả người lớn cũng đổ ra đường đi dạo, xem chương trình của Đoàn ca nhạc nhẹ Tháng Tám. Lăng Ông nằm cạnh chợ Cần Thạnh được trang hoàng đèn, cờ, hoa rực rỡ, thu hút rất đông người đến chiêm bái.

Sáng hôm sau (16/8 âm lịch), du khách đổ về Cần Giờ mỗi lúc một đông, bằng đủ mọi phương tiện: xe bus, xe khách, ôtô, nhưng đông nhất vẫn là xe máy. Thậm chí các đội du khảo bằng xe đạp cũng vượt hơn 60km tìm về Cần Giờ trong ngày hội này. Vì đây là ngày hội chính mà, đối với người dân Cần Giờ ngày hội này còn quan trọng hơn ngày Tết nên thường gọi là “Tết cả”. Học sinh được nghỉ học, các công sở gần như đóng cửa, mọi người nô nức tham dự vào ngày hội chung của huyện. Con cháu dù ở xa mấy cũng tìm về họp mặt gia đình.

9 giờ sáng, khoảng sân trước chợ Cần Giờ đã trở nên chật chội, náo nhiệt bởi những trò chơi dân dã, thu hút rất đông du khách và dân địa phương. Nào là leo cột mỡ, kéo dây, trói cua, bắt vịt, đua cà khêu…toàn là những trờ chơi gắn với nghề biển, nhằm phát huy sự khéo léo và sức mạnh của nghề nghiệp. Đây chính là phần hội, nhưng vui nhất là phần lễ với nghi thức Nghinh Ông trên biển.

Khoảng 10 giờ sáng, khi cơn nước đã lớn và lễ cúng ở lăng đã xong, cũng là lúc đến giờ Nghinh Ông. Chiếc thuyền nghinh với bài vị của Ông Nam Hải có cờ che rèm phủ uy nghi, kèm theo đó là bàn hương án, đội nhạc lễ, các phẩm vật cúng tế. Các ghe của ngư dân trang hoàng cờ hoa lộng lẫy. Trên mỗi ghe bày biện heo quay, vịt luộc, bánh trái, nhang đèn…Đặc biệt là thức cúng không bao giờ có cá tôm. Mọi người theo đội lân đổ dồn xuống cảng, tiếng trống múa lân, sự hồ hởi làm huyên náo cả phố chợ thị trấn. Trong ngày này, các chủ ghe rất “hào phóng” mời tất cả mọi người, già trẻ, gái trai cùng xuống ghe đi nghinh bất kể quen lạ (ngày thường phụ nữ bị cấm kỵ không được lên ghe). Ghe nào cũng gắn đầy cờ đuôi nheo, cờ nước, thậm chí để nguyên cả giàn mực đang phơi trên mui.

Trước đó, chiếc ghe nghinh chính đã ra biển. Rồi lần lượt mấy chục chiếc ghe chở đầy người hướng ra biển, kèm theo những tràng vỗ tay vang dậy đầy khí thế. Ra đến cột Đèn Trắng hoặc có khi chạy gần đến Vũng Tàu. Sau khi chiếc ghe nghinh dừng lại làm lễ xong, tất cả cùng quay mũi vào bờ, lượn vòng trước lăng Ông Thủy tướng. Các chiếc ghe cào, ghe lưới đi nghinh lượn qua lượn lại, đan chéo vào nhau, khói từ các ghe tỏa mù mịt trên mặt biển bắt đầu dậy sóng. Những tiếng hò reo gọi nhau í ới. Hai chiếc ca nô của Đội phòng hộ Rừng Sác cũng tham gia góp vui với những màn lướt sóng. Tất cả tạo nên một “vũ khúc” trên “sân khấu” biển. Thời điểm này, có lẽ là lúc hưng phấn nhất trong lòng những người tham gia lễ hội biển đặc sắc này.

12 giờ, kết thúc cuộc “đua”, cả đoàn ghe nghinh quay về bến. Đội lân nghinh đón kiệu Ông về lăng, đám rước kéo dài và chật kín cả con đường của thị trấn biển. Tại lăng, tiếp tục lễ xây chầu đại bội, sau đó Đoàn nghệ thuật hát bội Hàm Luông (Bến Tre) diễn các vở tuồng Thiên Hương giáng thế, Ngọc kỳ lân xuất thế.

Ngày thứ ba của lễ hội (17/8 âm lịch) là những nghi thức cúng, diễn tuồng để tôn vương Ông Thủy tướng theo sắc phong của triều Nguyễn.

Lễ hội Nghinh Ông đã để lại những ấn tượng đẹp nơi miền gió biển Cần Giờ cho người tham dự. Tục thờ cá Ông là một nét đẹp trong tín ngưỡng dân gian của cộng đồng cư dân ven biển. Đó là sự tri ân kẻ đã giúp mình trong cơn khốn khó, khát vọng về một vụ mùa “cá nặng lưới đầy”, tưởng nhớ những người đã bỏ mình trên biển cả vì sinh kế và là một dịp để mọi người họp mặt, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí sau một vụ mùa bội thu.

 

                                                         

 

Cập nhật ( 14/12/2008 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online