Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Cửu đỉnh ở Huế (Công Quang)
Cửu đỉnh ở Huế (Công Quang) PDF In E-mail
Người viết: Công Quang   
03/10/2012

nullCỬU ĐỈNH Ở CỐ ĐÔ HUẾ

* Công Giang

Du khách đến thành phố Huế thường tới tham quan Cửu đỉnh. Bộ đỉnh gồm 9 chiếc nằm trước sân Thế Miếu, là một công trình nghệ thuật bằng đồng độc đáo và nổi tiếng ở nước ta. Cửu đỉnh thể hiện trình độ cao tay nghề điêu luyện của thợ đúc đồng thủ công thời Nguyễn. Bộ đỉnh này được vua Minh Mạng cho đúc, khởi công vào tháng 12-1835 và hoàn thành vào tháng 6-1837. Cửu đỉnh được đặt tên theo thứ tự ứng với các vị vua triều Nguyễn sau đây: Cao đỉnh (Gia Long), Nhân đỉnh (Minh Mạng), Chương đỉnh (Thiệu Trị), Anh đỉnh (Tự Đức), Nghị đỉnh (Kiến Phúc), Thuần đỉnh (Đồng Khánh), Tuyên đỉnh (Khải Định). Riêng Dụ đỉnh và Huyền đỉnh thì để trống, không ứng với vua nào cả.

Trong Thế Miếu xưa chỉ có 7 ngang án thờ 7 vị vua được chính quyền bảo hộ Pháp cho phép, còn ba nhang án mới được thờ từ năm 1959. Đó là các vua Hàm Nghi ứng với Dụ đỉnh và vua Duy Tân ứng với Huyền đỉnh. Riêng vua Thành Thái thì không ứng với đỉnh nào cả. Nếu tính đầy đủ thế phả nhà Nguyễn thì có tất cả 13 vua, rõ ràng cửu đỉnh không tương ứng được hết cả các vua nhà Nguyễn. Hơn nữa, tên các đỉnh trong cửu đỉnh cũng không hoàn toàn đúng thứ tự như sự mong muốn của vua Minh Mạng, người có sáng kiến cho đúc bộ đỉnh này.

Tất cả 9 đỉnh đều có dáng chung giống nhau, bầu tròn, cổ thắt, miệng loe, trên miệng có hai quai, dưới có bầu ba chân. Ở phần cổ đỉnh, bên phải ghi năm đúc Minh Mạng thập lục niên Ất Mùi (1835), bên trái ghi trọng lượng từng đỉnh.

Cao đỉnh là đỉnh lớn nhất, đứng 2,5m; đường kính miệng 1,15m; đường kính bụng 1,65m; trọng lượng 2.601kg. Tám chiếc đỉnh khác đặt thứ tự ở phía sau Cao đỉnh. Cuối cùng là Huyền đỉnh, đứng 2,31m; nặng 1.935kg; là đỉnh thấp nhất và nhẹ nhất.

Quanh hông mỗi đỉnh chạm trổ 17 cảnh vật. Như vậy có đến 153 cảnh vật được chọn trên Cửu đỉnh. Đó là hình ảnh núi sông, cây cỏ, sản vật, thú vật, vũ khí…. tập hợp thành một bức tranh toàn cảnh đất nước Việt Nam thống nhất thời Nguyễn.

Những hình khắc đan xen nhiều chủ đề:

- Vùng biển, vùng trời chủ yếu: biển Đông, biển Nam, biển Tây, cửa Thuận An, cửa Cần Giờ, cửa Đà Nẵng, dải ngân hà, cầu vồng.

- Các công sông tiêu biểu: Sông Hương, sông Hồng, sông Lô, sông Cửu Long, sông Bến Nghé, sông Bạch Đằng, sông Lam, sông Mã, song Gianh, sông Vĩnh Điện, sông Lợi Nông, kênh Vĩnh Tế, sông Vàm Cỏ, sông Phủ Lý, sông Vĩnh Định.

- Các ngọn núi chính: núi Ngự Bình, núi Hồng Lĩnh, núi Đại Lãnh, núi Hoành Sơn, ải Quảng Bình, ải Hải Vân, núi Tản Viên, núi Thiên Tòa, núi Duệ, núi thượng.

- Đặc sản và một số loài cây cỏ: lúa tẻ, lúa nếp, đậu xanh, đậu vàng, đậu trắng, đậu ván, lạc, hành, tỏi, gừng, nghệ, hẹ, tía tô, hoa đào, hoa mai, hoa sen, hoa hồng, hoa nhài, hải đường, hoa lan, hoa quỳ, hoa sói, trầu không, trắc bá, kỳ nam, sâm ta, tô hạp, quế, huỳnh đàn, cau, nam trân, hương nhu,.....

- Động vật thường gặp: ba ba; đồi mồi, rùa, vích, trai, sò, hến, cá voi, cá núi, cá sấu, rồng, công, hạc trĩ, vàng anh, yến, sâu dừa, gà, vẹt, ngựa, dê, tê giác, trâu, hổ, báo, voi…..

- Các loại vũ khí: đại pháo, súng phun lửa, gươm, giáo, cung nỏ, súng trường, xiên….

- Phương tiện giao thông – vận tải: ghe, thuyền các loại, xe ngựa, tàu thủy…..

Cửu đỉnh được coi là báu vật để ở chốn thâm nghiêm trước nhà Thế Miếu thờ các vua nhà Nguyễn, thể hiện quyền uy và sự vững mạnh của một triều đại thống nhất. Ngoài ra nó còn có chức năng là vật dụng để thờ cúng như các đỉnh thông thường khác. Do vậy, khi đúc đỉnh đòi hỏi phải có một trình độ kỹ thuật cao với những công đoạn kỹ thuật hoàn hảo. Tuy Cửu đỉnh và các sử sách không ghi rõ phường đúc nào là chủ nhân đúc, nhưng sau này, qua các cuộc nghiên cứu điền dã, các nhà nghiên cứu nghĩ đến phường đúc Dương Xuân ở Huế là trung tâm đúc đồng duy nhất ở khu vực Đàng Trong vào thời kỳ đó, là chủ nhân đã làm nên Cửu đỉnh.

Có thể khẳng đỉnh, Cửu đỉnh ở cố đô Huế là một tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, có giá trị cao về mặt lịch sử và văn hóa của dân tộc Việt Nam, chứa đựng những nội dung tư tưởng của một thời đại, tâm tư và ý nguyện của con người về vũ trụ, thiên nhiên và đất nước. Cửu đỉnh góp phần tô điểm thêm cho Huế trang nghiêm và cổ kính với những đường nét tinh xảo, có óc thẩm mỹ đáng yêu….

Cập nhật ( 07/10/2012 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online