Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow TỤC CHẠP MẢ VÀ CÚNG CÔ HỒN NGÀY TẾT
TỤC CHẠP MẢ VÀ CÚNG CÔ HỒN NGÀY TẾT PDF In E-mail
Người viết: ThS Trần Minh Thương   
13/04/2015

TỤC CHẠP MẢ VÀ CÚNG CÔ HỒN NGÀY TẾT

* ThS Trần Minh Thương

Khi đặt chân đến vùng đất mới khai hoang lập nghiệp dựng nhà lập xóm, người bình dân miền Tây Nam bộ gặp phải biết bao thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên, nơi mà ngày ấy dân gian đã không khỏi kinh hoàng:

-   Cỏ mọc thành tinh,

Rắn đồng biết gáy.

 

-   Muỗi kêu như sáo thổi,

Đỉa lội tựa bánh canh; …

-   Xuống sông sợ sấu, lên rừng cọp tha, …

Cùng với bão lụt, bệnh tật không ít người bỏ mình khi họ tìm kế mưu sinh, khẩn hoang, mở đất cho con cháu mai sau. Hiện tượng xiêu mồ lạc mả là chuyện khá phổ biến. Nhiều ngôi mộ đất chôn vội ở chòm mả cuối xóm chỉ được một vài năm bị mưa gió xói mòn sẽ thành mả lạn rồi chừng chục năm sau thì kiếp người đã hoàn toàn về với đất.

Người miền Tây trọng nghĩa, hơn thế, đối với cư dân tứ xứ đến đây, nghĩa tử là nghãi tận. Sống họ đối với nhau theo quan niệm tối lửa tắt đèn có nhau, bán anh em xa mua láng giềng gần, thì đối với người bất đắc kỳ tử chịu cảnh bơ vơ, lẽ nào họ lại nhắm mắt khoanh tay. Từ suy nghĩ đến hành động, người miền Tây để lại những nét văn hóa độc đáo mà giá trị nhân văn của nó còn to lớn hơn nhiều. Trong số những nét đẹp ấy có tục chạp mả làng và cúng cô hồn ngày tết.

Khi tiết trời se lạnh, mưa đã ngừng hẳn, từ đầu tháng chạp người ta đã bắt đầu công việc chuẩn bị tết. Ngoài chuyện chuẩn bị nếp, đậu để gói bánh tét, chuẩn bị vần công quết bánh phồng hay tát đìa bắt cá dự trữ, … công việc không thể thiếu là tảo mộ ông bà. Con cháu hẹn nhau một ngày nào đó rồi cùng nhau làm sạch cỏ trên mộ, đắp đất, sửa sang lại, để ông, bà, cha, mẹ có ngôi nhà mới ăn tết!

Còn những ngôi mộ không con cháu thân thích thì chịu cảnh dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh! (lời thơ của Nguyễn Du)

Thế là đến chiều những ngày cuối năm nếu ngôi mộ nào chưa được sửa sang (đánh dấu bằng miếng giấy vàng bạc dằn cục đất lên trên), thì sẽ có đám trai làng kéo nhau đến. Người giẫy cỏ, người đắp đất để người bên kia được ấm lòng trong mấy ngày tết. Tục đó gọi là chạp mả làng.

Theo quan niệm của người dân thì ông bà mình đã yên mồ đẹp mả bởi con hiền cháu hiếu lo lắng, còn đối với những số phận bất hạnh, người ta cũng sẵn lòng, dù việc làm ấy chỉ mang ý nghĩa về tinh thần là nhiều hơn.

Nằm trong mạch giá trị ấy, người miền Tây còn tổ chức cúng cô hồn vào ngày cúng rước ông bà về ăn tết.

Mâm cỗ được người bình dân mở lòng mời linh hồn bơ vơ gồm dĩa ngũ quả, dĩa xôi, 1 dĩa gạo muối, 2 chung rượu, 6 cái chén, 6 đôi đũa. Và mâm ấy được bày ra sân trước hoặc mé chái hiên nhà để vái cúng. Thắp 3 cây nhang và 2 ngọn nến nhỏ. Người vái lâm râm khấn nguyện: NAM MÔ TÔ RÔ BÀ DA, ĐÁT THA NGA ĐA DA, ĐÁT ĐIỆT THA. ÁN TÔ RÔ, TÔ RÔ, BÁT RA TÔ RÔ, BÁT RA TÔ RÔ, TA BÀ HA (đọc 7 lần). Con tên... tuổi... ngụ tại (thường trú hay tạm trú) số nhà..., phường (xã), quận (huyện)... Ngày hôm nay... tháng ...năm .... Trân trọng kính mời các chư vị khuất mặt, khuất mày, kẻ lớn, người nhỏ, thập loại cô hồn, các đản, âm binh ngoài đường, ngoài xá, hữu danh vô vị, hữu vị vô danh, các chiến sĩ trận vong, đồng bào tử nạn... về nơi đây hưởng lộc thực đầy đủ và cùng với con niệm Phật cầu vãng sanh: - NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT (10 lần , hay nhiều hơn nữa) - NAM MÔ ĐA BẢO NHƯ LAI (10 lần) - NAM MÔ BẢO THẮNG NHƯ LAI (10 lần) - NAM MÔ QUẢNG BÁC THÂN NHƯ LAI (10 lần) - NAM MÔ DIỆU SẮC THÂN NHƯ LAI (10 lần) - NAM MÔ LY BỐ ÚY NHƯ LAI (10 lần) - NAM MÔ CAM LỒ VƯƠNG NHƯ LAI. (10 lần) (Sau đó cầu bình an gia đình hoặc cầu tùy ý).

Cúng cô hồn được xem là một hành động bố thí, từ bi bác ái, muốn chia sẻ sự đau khổ cho các chúng sanh thiếu phước, bị đói khát triền miên, bơ vơ, sống vất vưởng, lang thang từ lâu không siêu thoát, nhất là không được người thân quyến cúng kiến. Cúng cô hồn được xem là một hành động bố thí, từ bi bác ái.

Đơn giản là vậy nhưng nghĩa nặng biết dường bao từ trong các hành động và cử chỉ ấy. Ngày nay, khi nền kinh tế đã phát triển, chuyện xưa đã thay đổi nhiều những dấu ấn của nét đẹp xưa còn phảng phất đâu đó. 

Cập nhật ( 13/04/2015 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online