Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạn đọc viết arrow Những con khỉ có nhiều tính người nhất
Những con khỉ có nhiều tính người nhất PDF In E-mail
Người viết: Hoàng Phủ Ngọc Phan   
05/02/2016

Những con khỉ có nhiều tính người nhất

* Hoàng Phủ Ngọc Phan

Trong số 12 con giáp, khỉ là gần người nhất. Có thể kể ra đây 3 nhân vật nổi tiếng và được ngưỡng mộ nhất trong thế giới loài khỉ: Tề Thiên đại thánh trong truyện Tây du ký của Ngô Thừa Ân, Hắc hầu vương - con khỉ lừng danh qua sử thi Ramâyana của Ấn Độ, và cuối cùng là King Kông - con khỉ khổng lồ trong phim khoa học giả tưởng của điện ảnh Mỹ.

Mỹ hầu vương Tôn Ngộ Không

Tức là con khỉ được phong là Tề Thiên đại thánh trong truyện Tây du ký của Ngô Thừa Ân (1500-1581?), một trong những tác phẩm văn học kiệt xuất của Trung Hoa ra đời vào khoảng thế kỷ 16. Tuy nhiên, nhân vật "Hầu hành giả" đã được truyền tụng qua các giai thoại, tuồng tích được sáng tác từ các đời Đường, Tống, Nguyên trước đó gần 10 thế kỷ, sau chuyến đi thỉnh kinh có thật của nhà sư Trần Huyền Trang. Trong vài thập niên gần đây, truyện Tây du lại được chuyển thể thành truyện tranh, phim hoạt hình và cả phim truyện. Tôn Ngộ Không còn được xếp hạng trong 108 hồng danh của chư Phật để các tín đồ khấn bái tụng niệm với pháp hiệu Đấu Chiến Thắng Phật.

Theo ý nghĩa Phật giáo, Ngộ Không là sự giác ngộ từ những cái không: không có cha mẹ, vợ con, gia đình, tài sản... Hình như ông Tề cũng không có giới tính đực cái, nhờ vậy không có nguy cơ bị nữ sắc cám dỗ. Theo ý nghĩa Lão giáo, Ngộ Không là con khỉ đá sinh ra từ khoảng trống không có sức chứa và sức mạnh vô cùng của vũ trụ. Vị tổ sư Bồ Đề chỉ cần hướng dẫn cho con khỉ biết cách điều động nguồn năng lượng tự có ấy là thành 72 phép biến hóa. Còn sư phụ Đường Tam Tạng thì hướng dẫn cho Ngộ Không biết sử dụng 72 phép ấy vào mục đích cao quý là đi thỉnh kinh. Còn nếu nói theo ngôn ngữ kinh điển của Karl Marx thì Ngộ Không là một dạng tích cực của giai cấp vô sản có quan điểm đấu tranh triệt để - một khi đã đứng lên với cây Như Ý bổng trên tay - hễ được là được tất cả. Nếu mất, chỉ là mất cái vòng kim cô mà Phật bà Quan Âm tròng lên đầu.

Cuối cùng thì Ngộ Không đã thắng, đã được và cái được ngoài dự kiến là nhân vật Tôn Ngộ Không của Ngô Thừa Ân đã trở thành hình ảnh thân mến trong đời sống văn hóa của nhiều thế hệ nhân loại.

Hắc hầu vương

Là con khỉ lừng danh qua sử thi Ramâyana của Ấn Độ và rất được tôn sùng ở những nước có người theo đạo Bà la môn. Theo truyền thuyết thì Hãnuman là con khỉ màu đen, có tài di sơn đảo hải và có tinh thần nghĩa hiệp, cứu khốn phò nguy. Hãnuman là tướng tiên phong của Hoàng tử Rama, cầm đầu đạo quân khỉ tấn công vào kinh thành Lanka, giết quỷ vương Ravana và giải cứu được người đẹp Sita là vợ của Rama. Sử thi Ramâyana là bản anh hùng ca được xem là nền tảng đạo lý của Ấn Độ và là thánh thư của người theo Ấn giáo (Hindou).

Ở một số nước Đông Nam Á, ta có thể bắt gặp hình ảnh Hãnuman mọi nơi, trong sách vở, đền chùa, tranh tượng. Đặc biệt là trong các tranh phù điêu chạm trổ ở đền Angkor. Trước đây nhà nước Campuchia thời Sihanouk và thời Longnol đã lấy lô-gô hình con khỉ Hãnuman làm biểu tượng của quân đội. Tác giả anh hùng ca Ramâyana theo truyền thuyết là một giáo sĩ Bà la môn tên là Valmiki sống vào khoảng thế kỷ thứ 6-5 trước Công nguyên. Như thế Hắc hầu vương ra đời trước Tôn Ngộ Không cả ngàn năm. Tuy nhiên, văn hóa Bà la môn không phát triển rộng bằng Phật giáo nên ở Việt Nam ít người biết đến nhân vật Hãnuman này.

Theo học giả Trung Quốc Hồ Thích thì con khỉ Tôn Ngộ Không trong Tây du ký là hình bóng của con khỉ Hãnuman được Đường Tam Tạng du nhập vào sau chuyến đi thỉnh kinh. Hồi ấy đạo Bà la môn rất thịnh ở Ấn Độ và cạnh tranh thế lực với Phật giáo. Người theo Phật giáo đại thừa ở Trung Hoa có lẽ đã mô phỏng theo hình ảnh Hãnuman để tạo ra Tôn Ngộ Không của mình.

Kinh Tây hầu vương King Kông

Hình ảnh con khỉ trong nền văn hóa phương Tây khá mờ nhạt bên cạnh các con vật thần thoại như nhân mã, nhân sư, mỹ nhân ngư... Mãi đến khoảng giữa thế kỷ 20 mới thấy một con khỉ có tầm cỡ xuất hiện. Đó là King Kông - con khỉ khổng lồ trong bộ phim khoa học giả tưởng pha chút tình cảm lãng mạn theo kiểu chuyện đường rừng của đạo diễn Mỹ Ernest.B.Schoedsack.

Mặc dầu sinh sau đẻ muộn, Kinh Tây hầu vương (tước hiệu mới do tác giả bài viết này chế ra để gọi King Kong, nghe cho oai) vẫn nhanh chóng nổi tiếng khắp thế giới. King Kông đi vào lịch sử điện ảnh như là một thành công đầu tiên của loại phim kỹ xảo. Với thân hình khổng lồ và với sức mạnh tàn phá khủng khiếp, King Kông vẫn không đánh mất "tánh bản thiện" khi nó cố bảo toàn tính mạng cho một sinh vật nhỏ bé vô tội là cô gái xinh đẹp trong lòng bàn tay lông lá của nó.

Những năm gần đây, nền điện ảnh kỹ thuật số đã dễ dàng tạo ra nhiều con vật khổng lồ tương tự như: người tuyết, khủng long, người khổng lồ xanh... nhưng cho đến nay, King Kong vẫn là một "ngôi vua" không thể bị lật đổ trong tình cảm của người xem phim.

Tam hầu và triết lý ba không

Trong các gian hàng thủ công mỹ nghệ đồ gỗ, đồ gốm ở hầu hết các nước Đông Nam Á, du khách thường bắt gặp những sản phẩm có hình ba con khỉ ngồi kế nhau. Con thì lấy hai tay tự bịt mắt, con thì bịt tai, con thì bịt miệng - ý là không thấy, không nghe và không nói. Đó là triết lý ba không xuất xứ từ túi khôn của người từng trải việc đời. Có người cho rằng đây là thái độ sống tiêu cực. Nhưng nếu ta hiểu rằng khỉ là giống vật hiếu động mà chịu ép mình vào kỷ luật ba không thì hình tượng Tam hầu mang ý nghĩa chữ NHẪN - một đức tính đòi hỏi công phu hàm dưỡng không phải tầm thường. Lại nghĩ, giả sử có lúc nào đó, những ông Tôn Ngộ Không, Hãnuman và King Kông mà phải chịu ngồi bịt mắt, bịt tai, bịt miệng trước mọi nỗi bất bình trên đời thì đúng là bi kịch.

 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online