Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow TRỞ LẠI MỘT CÂU ĐỐI XƯA (Hoàng Văn Hoa)
TRỞ LẠI MỘT CÂU ĐỐI XƯA (Hoàng Văn Hoa) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
14/01/2009

TRỞ LẠI MỘT CÂU ĐỐI XƯA

* Hoàng Văn  Hoa

Thử thành quách, thử giang san, bách chiến phong trần dư xích địa,

Vi nhật tinh, vi hà nhạc, thập niên tâm sự cộng thanh thiên

此城郭此江山百戰風塵餘尺地

爲日星爲河岳十年心事共青天

 

Đó là câu đối xưa, hiện tồn tại trên cửa Trung Liệt miếu (Hà Nội), được đề cập trong mục “Chuyện Đông chuyện Tây” của tạp chí kiến thức ngày nay số 284 ra ngày 20-6-1998. Thời còn niên thiếu, cuối thập niên 30, tôi đã được đọc câu đối này trong một bài viết đăng trên một tạp chí Đổ Máu. Tạp chí này ra đời khoản thập niên 20. Một thời gian sau, thực dân Pháp đã cấm xuất bản và lưu hành tạp chí này. Tại đây, trong câu đối chữ xích được viết là và được dịch là “còn thước đất”, chứ không phải “trơ đất đỏ”.

Những năm đầu thập niên 80 vừa qua, chúng tôi, trong nhóm con cháu tộc Hoàng-Xuân Đài (Quảng Nam) sau mấy chục năm chiến tranh đổ nát, mới có điều kiện sưu tập lại các tư liệu cần thiết cho dòng tộc. Câu đối trên đây cũng được để cập đến và nhờ có một bậc lão nho xem xét lại. Qua nghiên cứu ông cũng viết dư xích địa với xích là đỏ và dịch là “trơ đất đỏ”. Với vế sau của câu đối, vì tam sao thất bản có nơi còn ghi là “đối thanh thiên”. Ông cũng chọn chữ đối thay vì cộng .

Vì ông là bậc lão nho, nếu còn sống thì đến nay gần 90 tuổi, lại có trình độ và bề dày tay bút, ông có tên trong “Thi nhân Việt Nam” của Hoài Thanh-Hoài Chân, nên tôi chấp nhận lý lẽ của ông về câu đối trên đây, nhưng vẫn bảo lưu những gì mình ghi nhận được từ trước. Do đó tôi có nhờ người đến chụp ảnh cổng đền Trung Liệt tại gò Đống Đa để xác minh. Tôi nghĩ rằng một câu đối được khảm tại một ngôi đền ở cửa ngỏ thủ đô nghìn năm văn hiến mà các bậc sĩ phu tức nho thời bấy giờ (những năm cuối thế kỷ 19) lại viết sai hay sao?

Mấy bức ảnh kèm theo đây đã chứng minh điều đó. Để góp phần tư liệu chính xác cho lịch sử, tôi xin gởi đến KTNN. Và như thế câu đối chính xác của cụ Vũ Quang đề tại miếu Trung liệt-Hà Nội đã có chứng minh rõ về các từ ngữ:… “dư xích địa” 餘尺地 và “cộng thanh thiên” 共青天

Với tư liệu này tôi có đem tham khảo vài cụ già túc nho. Có ý kiến cho rằng lối biền ngẫu đối chác của các cụ xưa kia có khi đối thì “đối âm”, tức là đọc ra nghe “thanh thiên” đối “xích địa” nhưng khi viết ra bằng chữ thì lại theo tâm tư, tình cảm của mình. Âu đó cũng là một cách suy nghĩ về câu đối trên đây. “Trơ đất đỏ” và “còn thước đất” là hai tâm tư khác nhau, thiển nghĩ là như vậy./.

Cập nhật ( 14/01/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online