Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Bạn đọc viết arrow GÓI BÁNH TẾT (Phan Trung Nghĩa)
GÓI BÁNH TẾT (Phan Trung Nghĩa) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
17/02/2009

GÓI BÁNH TẾT

*Phan Trung Nghĩa

          Năm nào cũng vậy, khi mấy ngọn gió xuấn len lén lùa qua cửa là tôi ngồi thừ ra bùi ngùi nhớ cái tết năm 1985. Năm đó má tôi mới mất, em gái tôi đi lấy chồng, nhà chỉ còn thằng Út mới mười mấy tuổi và ba tôi - một ông già gần 70 tuổi hom hem bệnh hoạn. Gia cảnh tôi lúc đó ngặt nghèo đến nỗi căn nhà lá cất xong hai năm không có tiền làm cửa, cứ để cho gió tết lạnh buốt lùa từ nhà trước ra nhà sau. Gần tết Ba tôi cứ nằm thở dài và suy nghĩ nát óc vẫn không tìm đâu ra tiền trả khoản nợ 10 giạ lúa mà ông mượn của cháu.

          Những năm đó tôi làm phóng viên cho tờ báo Minh Hải (cũ), lương ba cọc ba đồng, không đủ nuôi thân thành ra không giúp ít gì được gia đình. 28 tết năm đó tôi về thấy nhà cửa trống hoang, chái bếp lạnh tanh không có mùi tết. Thế là tôi ứa nước mắt nhớ đến xốn xang những người phụ nữ của gia đình. Mọi năm giờ này là cả nhà chộn rộn chuẩn bị ăn tết. Má tôi thì đi cắt dây, lá chuối đem phơi rồi sau đó thì đi gói bánh dần đổi công từ nhà này đến nhà khác. Tôi thì lo bẻ dừa rám vỏ xuống cho chế Hai và sau này là em gái tôi lột ra, xắt cơm dừa để sên mức dừa. Năm nào nhà tôi cũng tát cái đìa ở đầu đất, cá lớn thì thì đem bán xài tết, cá nhỏ thì làm khô, rộng lại để ăn tết. Cả nhà làm quây quần cật lực cho việc giặt giũ, sửa sang, trang hoàng nhà cửa vậy mà vui, mà nôn tết đến nức lòng. Cái chái bếp do chị Hai tôi làm chủ và sau này là em gái tôi cứ rộn rã tiếng cười nói của đám con gái làng khi họ xúm xít nướng bánh bông lan, bánh kẹp hay sên mức dừa. Họ cứ tụ họp, xách nguyên liệu đến cùng làm bánh mứt cho nhiều gia đình.

          Gói bánh, nướng bánh tết là cái nếp sinh hoạt của làng tôi có từ nhiều đời. Làng tôi xưa nghèo lắm. Đất đai nhiễm phèn mặn, năng suất lúa 7 - 8 giạ một công đã là trúng. Dân làng lại không có nghề nghiệp gì khác, một năm mười hai tháng, hai mùa mưa nắng đi qua, dân làng cũng chỉ có việc ruộng nương và cắm câu giăng lưới kiếm sống. Cả xóm không thấy một căn nhà tường, toàn là nhà lá chụm đầu ven một con sông. Cuối năm kết thúc vụ mùa chỉ đủ cái ăn còn đình đám giổ chạp là phải chạy vại quơ quào. Thế cho nên lối sống của người làng tôi là tự túc tự cấp , ít  khi  nào  đi  chợ  mua sắm. Mà có mua thì cũng chỉ mua những thứ tối cần thiết như dầu lửa, xà bông, nước mắm...những thứ còn lại của đời sống thì phải tự làm lấy mà ăn. Ví như bánh để ăn tết, cúng cơm là người ta tự làm. Thật lạ lùng là không có ai đi học làm bánh cả, thế mà tất cả phụ nữ làng tôi đều biết làm bánh. Có thể kể những loại bánh phổ biến do người làng tôi làm như sau : bánh ít, bánh tét, bánh dừa, bánh bông lan, bánh kẹp, bánh nức, bánh thuẩn, bánh bò, bánh da lợn, bánh ít trần, mức cà, mức dừa, v.v...và các loại bánh họ làm vừa đẹp lại vừa ngon.

          Mới nhìn thì thấy lạ nhưng cũng không lạ chút nào, nó từ cái cuộc sống tự túc tự cấp mà ra cả. Không làm thì không có tiền mua, đã không mua thì lấy gì cúng kiến, lấy gì ăn. Thế là ai cũng phải làm. Ở xóm có một gia đình cưới hỏi hoặc giổ chạp hay vào dịp trết là người làng đến giúp nhau giống như có một hội vạn dần đổi công, mai nhà này mốt nhà khác. Mấy bà già đi gói bánh, nướng bánh thì dẫn con gái theo, lớn lên nghiễm nhiên các cô gái được đào luyện rất kỷ nên giỏi nghề gói bánh, nướng bánh. Hơn nữa, người làng tôi xem việc làm bánh khéo, bánh ngon là một thứ nết na đức hạnh của người phụ nữ.

          Giờ đây những người phụ nữ của gia đình tôi kẻ mất người đi xa, lấy ai gói bánh, nướng bánh ? Vào những dịp như thế mới thấy họ quan trọng đến dường nào. Thiếu họ cái nhà như lạnh tanh. Hóa ra họ chính là ngọn lửa sưởi ấm cái hồn của ngôi nhà chúng ta. Tôi đang như gà mắc tóc, không biết xử lý thế nào cho cái tết năm 1985 thì đã nghe ngoài ngõ rộn rã tiếng nói cười của đám con gái, trong đó có mấy đứa cháu của tôi : con Tươi, con Thắm...rồi mấy đứa em con nhà hàng xóm. Lại có hai bà già là dì ba Kiên và chế Sáu tôi. Họ đến vì muốn chia xẽ hoàn cảnh khó khăn của gia đình tôi. Họ vào nhà hàng xóm tự nhiên như vào nhà mình. Họ lấy soong, chảo rồi bày nguyên liệu ra. Kẻ nổi lửa người gói bánh, nhóm con gái thì nướng bánh. Chỉ một buổi làm là nhà tôi có bánh cúng ông bà. Tôi thì vui vì gỡ được cái rối, cón ba tôi thì tủi tủi, mắt ông ngân ngấn nước.

          Giờ đây làng tôi không còn là cái xóm thuần nông nữa. Sau 15 năm nuôi tôm cánh đồng tăm tối lúa mùa muộn đã biến mất. Làng xóm  bây  giờ trắng toát nhà tường đến 97%. Lộ nông thôn cũng thông thoáng về chợ Bạc Liêu. Người quê bây giờ cần một tí là lên xe ra chợ mua sắm. Theo đó, cái nếp sinh hoạt tự túc tự cấp đã thay đổi hoàn toàn. Giổ chạp đình đám là người ta đi chợ mua bánh, ít còn ai ngồi gói bánh, nướng bánh như xưa. Quan niệm về nết na đức hạnh cũng đã thay đổi theo thời cuộc. Các cô gái trẻ bây giờ không thích làm bánh, nướng bánh. Làng tôi giờ chỉ còn những người trung niên trở lên mới biết làm bánh. Tết tôi về quê không thấy nồi bánh tét sôi ùn ục đêm 30 tết mà hồi nhỏ tôi hay thức cùng với má tôi để chờ bánh chín được bà cho ăn ; cũng không thấy cái hội vạn dần đổi công nướng bánh của các thôn nữ. Thế là tôi cảm thấy như mất mát một cái gì quý giá của quê hương. Thế là tôi lại ngồi thừ ra mà buồn mang mác. Hồi đó em gái tôi đòi đi chợ mua bánh về cùng tết, má tôi cằn nhằn : “mình tự làm cho nó đỡ tốn tiền”. Má tôi nói thế chứ tôi hiều ý sâu xa của bà : Cái hiếu hạnh nằm cả trong chiếc bánh, lòng thành với ông  bà cha mẹ có khi không thể có tiền là có được.

          Cần phải nhìn nận rằng : nếp sinh hoạt làm bánh vào dịp lễ tết là một thứ văn hóa di sản của đồng quê. Trong thời buổi hội nhập, chúng ta đang cố gắng giũ gìn bản sắc văn hóa thì thứ di sản văn hóa ấy cũng cần phải giữ gìn./-

Cập nhật ( 23/02/2009 )
 
< Trước   Tiếp >
TRANG WEB GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM TỈNH BẠC LIÊU Số 170 Bản ra thường kỳ năm 01&15/08/2017 - Phật lịch 2561

Các danh mục khác

Thăm dò ý kiến

Google đánh giá

Google Page Rank
Powered by: Viet IT

Alexa xếp hạng

Statistics

OS: Linux v
PHP: 5.4.45
MySQL: 5.5.47
Thời gian: 20:31
Caching: Enabled
GZIP: Disabled
Thành viên: 5
Tin tức: 4090
Liên kết web: 0

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online