Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Hoa nguyệt triều hí (Thanh Việt Thanh)
Hoa nguyệt triều hí (Thanh Việt Thanh) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
05/03/2009

HOA NGUYỆT TRIỀU HÍ TUYỂN TẬP THƠ TÌNH ĐẦU THẾ KỶ

* Thanh Việt Thanh

HOA NGUYỆT TRIỀU HÍ dày 46 trang khổ 13x19 bán “thiệt giá” 30 xu gồm 46 bài “thơ tình có văn chương” đủ thể loại dưới danh nghĩa trai gái gởi cho nhau mà theo bài Tiểu tựa là “của mấy tay văn chương mới làm ra: lời ăn nói khoan hà, sắp đặt đâu có phép tắc, giọng ca ngâm có trầm, phù bình, trắc, tiếng nhẹ nhàng và lời tao nhã đủ điều”. Tuyển tập do ông Nguyễn Hữu Sanh đứng làm “chủ bổn” sưu tầm, tập hợp, xuất bản lần thứ nhất năm 1910 tại nhà in F.- H. Schneider, Sài Gòn với mục đích “cho ai nấy xem chơi, cho biết tiếng mình có mùi điệu thơm tho, cũng chẳng nhường chi văn chương khác”.

Nói “mấy tay văn chương mới”, đối lập với “quí ông văn chương xưa” (Cáo bạch, trang 39), cho ta hiểu tác giả những bài thơ tình trong tuyển tập, chính là những người làm thơ bằng chữ quốc ngữ trong thời kỳ phôi thai, nên thơ họ còn nhiều câu cú, ý tứ và cáh diễn đạt chưa mới, đồng thời sai trầm trọng vè chính tả. Để bạn đọc nắm bắt được các nhà làm văn chương hồi ấy sử dụng chữ quốc ngữ như thế nào, chúng tôi xin giữ nguyên những thơ văn trích dẫn trong bài vì nghĩ rằng cứ mỗi khi có chữ sai, phải mở ngoặc viết lại cho đúng thì quá dài, lại rờm rà làm mất đi cái hứng thú tự suy nghĩ và tự tìm hiểu của bạn đọc.

Tuyển tập có hai bài mở và kết gọi là Thi giải, ví von tình yêu trai gái như trăng và hoa đùa giỡn với nhau: “Hoa cươi với nguyệt vui niềm tục, nguyệt giỡn cùng hoa tỏ đạo hằng (mở), “Dưới nguyệt hoa Đơm hoa chuốm chiếm, trên hoa nguyệt rạng nguyệt cà rà” (kết).

Cứ sau một bài trai gởi cho gái (nam ký từ), thì tiếp ngay là một bài gái gởi cho trai (nữ ký từ), đối đáp lại những gì nêu ra trong bài trước. Nội dung rất xây dựng, khuyên răn nhau ăn ở đúng phép, gìn lòng chung thuỷ trước sau như một, trữ tình mà không tục, dung dị mà thanh tao, đọc nghe rất thú vị. Xin trích trọn một bài trai gởi cho gái:

Cá nước tình ưa

Gió, trăng nghỉa tạc

Mượn nôm na ít tiếng, gởi thăm em cho đặng chữ hoà bình

Chát quê kịch vài lời, ngỏ thăm bạn cho an bề giao tất

Phận đã đành chỉ thắm buộc chơn

Duyên giốc gắn lá hồng trôi nước

Vua minh quân, tôi lương tể sau trước để gần

Người tài tử, kẻ giai nhân trước sau khó gặp

Anh những mong gia đá gan vàng

Em giốc tưởng tình xưa nghỉa trước

Duyên nước bèo bận bịu mối tơ loan

Niềm son sắc ngạt ngào khi quạt ước

Tình xưa ngao ngán nổi keo sơn

Nghỉa củ ngậm ngùi bề cươu thước

Chạnh năm canh chẳng chấp phòng loan

Nguồi một giấc không an trường hạt

Dậm ngàng tuy cách, giạ đâu quên chúc nghỉa đèo bòng

Ngày một ngóng trông, lòng chạnh tưởng mấy lời khoản khúc

Thôi thôi!tin nhạn vài hàng

Ngỏ thăm bạn tình an lập phước.

(trang 4)

Tiếp đây là một bài gái gởi cho trai, lời lẽ trau chuốt, giọng điệu du dương, đối nhau chắc nịch từng câu không kém gì bài chàng trai dẫn trên mà còn thốt ra nhiều hứa hẹn tốt đẹp

Vài hàng nhạn tự

Một bức ngư chương

Trước thăm bạn khương cường

Sau gia đình an thới

Đường xa cách dậm ngàng diu vợi

Nghĩa tóc tơ ngày một ngóng trông

Cách mặt nhau đả hạ rồi đông

Nguôi lòng chạnh người nam kẻ bắc

Ngoài hiên vẳn Oanh ca déo dắc

Bên trời vang Nhạn thốt ngâm nga

Áo nào thay câm giận trời già

Trặc trẹo bấy khuấy chơi duyên trẻ

Nơi trướng phụng đoanh lòng chi xiếc kể, tơ sên cấn vận luỵ khôn ngừng

Giựa màng loan nát ruột, gượng làm vui, chỉ đỏ buộc ràng tình rất gắn

Đây với đó khối tình mang nặng

Trước như sau mối nghĩa đừng sai

Cũng có ngày cang lệ vinh hài

Cũng có thuở sắc cầm hảo hiệp

Ấy là: khiến nợ Thiên – thành ràng buộc

Ấy là: xuôi duyên Túc – đế vấn vương

Chí ân nhân xin gắn nghĩa keo sơn

Tình thục nữ cũng vững bền lòng đá sắc

Niềm ân ái tâm thơ vắn bặt, vậy nên em kính gởi lời thăm

Xin lòng chàng mựa chớ lảng xao, tình sau trước, trước sau như một.

(trang 5-6)

Ngoài điệu trường thiên như trên, tập thơ còn nhiều thể loại khác như ngũ ngôn, lục bát, đường thi và cả ca trù nữa. Tất nhiên, thể loại nào cũng đều của trai gái gởi cho nhau, như thể lục bát, trai mở đầu:

Rảnh rang mượn bút ngâm nga

Tạm lời quê kịch gởi mà thăm nhau

Xót ngày trao lý tặn đào

Chỉ vững trăng bạc nặng giao đôi lời

(trang 33)

Và gái đáp lại:

Thơ nhàn một bức gởi thăm

Xa xui cách trở khôn cầm hột châu

Tiết thu trời nước một màu

Dậm ngàn trong đợi ruột bào gan tiu

(trang 34)

Đặc biệt ở thể thất ngôn bát cú, ngoài những bài trai gởi cho gái, gái gởi cho trai, còn có nhiều bài nhớ tình nhân (Hoài tình), người này gởi cho người kia, đều được. Lại cũng có bài “xướng”, trai ghẹo gái và gái hoạ vận đáp lại:

Bài xường:

Óng óng người đồn tiếng Ả-ba

Tình sâu như bể, sắc dường Nga

Xe tơ bửa đợi tay Ngươn-chấn

Bắn sẻ ngày trông đạn Hý-gia

Đây giốc tình trao sen dính gốc

Đó bằng dạ quyết gấm thêm hoa

Duyên trao ắt lựa trang Anh-tuấn

Chớ để nhành ngô phụng lộn gà.

(Trai ghẹo gái, trang 26).

Bài hoạ:

Mai rụng vườn xuân bảy với ba

Lời nguyền chứng có chị Hằng-nga

Cầu trang Kiết-sĩ vầy giai phối

Đợi khách Chương-đài sánh thất gia

Gạn phấn son, trao bề sắc nước

Lóng trong đục, gởi chúc tinh hoa

Phải duyên đầm thấm xe duyên thấm

Ai nở đành cho hạt lộn gà

(Gái trả lời, trang 27)

Điều nhận thấy rõ trong tuyển tập thơ tình “Hoa nguyệt triều hí” này là tác giả còn sử dụng lời văn quá cổ, lại thích dùng điển tích tuy có cố gắn “làm mới” nhưng vẫn không bỏ được ngôn ngữ xưa còn ảnh hưởng rất lớn trong cách nói và viết chữ quốc ngữ thời kỳ phôi thai. Dù sau, có được một tuyển tập thơ tình như thế này ở đầu thế kỷ có khi đã được viết sớm hơn, nhưng mãi đến năm 1910 mới in thành sách quả là bước tiên phong đáng kể “của mấy tay văn chương mới”, góp phần không nhỏ trong việc phát triển và tài bồi chữ quốc ngữ.

Cập nhật ( 05/03/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online