Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Những Vết tích nguyên thủy nhất (TS Pham Đức Mạnh)
Những Vết tích nguyên thủy nhất (TS Pham Đức Mạnh) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
01/04/2009

NHỮNG VẾT TÍCH NGUYÊN THỦY NHẤT CỦA CON NGƯỜI TRÊN ĐẤT TÂY NGUYÊN

* TS Phạm Đức Mạnh

Mới đây, đoàn khảo sát của Trung tâm khảo cổ học và Bảo tàng Lâm Đồng đã phát hiện những đi vật đá tiền sử trên bề mặt coa nguyên đất đỏ bazan và thềm phù sa cổ có tuổi địa chất N2-Q1, ven rìa các khối Trường Sơn Tây, thuộc địa phận Lâm Đồng : Lạc Xuân II (Đơn Dương-tọa độ : 11độ 49,48” B-108độ 34’ 30” Đ); Đồi Vàng (Lộc Châu, Bảo Lộc); Tà Lieng (Đạ Đờn, Lâm Hà: 11đô53’32’B-108đỗ’30 Đ). Trong nhóm di vật này, đáng chú ý nhất là sự có mặt của các công cụ chặt thô gia công từ hòn cuội để tạo lưỡi theo rìa dọc (side chopper), công cụ kiểu nạo dạng “múi cam” hay chế tác từ mảnh tước, v.v…,

Tiêu chí của kỷ nghệ cụi nguyên thủy thuộc hậu kỳ Đá củ ở Việt Nam được giới khảo cổ mệnh danh là Văn hóa Sơn Vi, cách nay khoảng 25.000 – 15.000 năm nhóm công cụ chặt thô “vô định hình” (amor-phous chopper) này,được người cổ gia công từ những hòn cuội chọn lựa phù hợp việc cầm nắm sử dụng, đầu tiên bằng thao tác chặt bổ, có thể trên đe và chỉ giới hạn ở 1 mặt viên cuội, nhằm bốc đi ít lớp vỏ, trước khi ghè đẽo tu chỉnh hướng tâm dung dị và trực tiếp để tạo rìa tác dụng dọc theo công cụ. Về kích thước và trọng lượng, di vật Lâm Đồng thuộc cỡ lớn và trung bình trong tổng thể đồ đá Sơn Vi hiện biết ở Việt Nam: 12,4-14,3x6,8-8,6x4,6-5cm; nặng 650-700gr, gốc lưỡi 59-750 (Hình 2). Về cấu tạo hình dáng chúng gằng gủi với công cụ và mảnh tước ở các di tích Sơn Vi điển hình như: Cau Bang, Khang Phụ, Vườn Sậu (Vĩnh Phú), Chũ, An Châu, Khe Táu (Hà Bắc) và hang Con Moomg ở rừng quốc gia Cúc Phương…

Phát hiện những tiêu bản cuội ghè không khác Sơn Vi có ý nghĩa khoa học lớn. Bởi đây chính là chứng tích của hoạt động sống, tiềm kiếm, khai thác và chế tác công cụ từ nguyên liệu hạch cuội bản địa của người nguyên thủy thuộc thời đại địa chắc hậu kỳ Pleistocène và thời đại khảo cổ hậu kỳ Đá cổ trên đất Tây Nguyên. Đương nhiên, ở phát hiện thú vị này, nhận định khoa học quan trọng nhất chính là về những đặc trưng của nguyên liệu gia công, kỹ thuật chế tác và hình loại cổ sơ ẩn chứa trong công cụ và không gian sinh thái thung lũng ven đồi núi cao nguyên – gần sông suối bao quanh chúng. Sự hiện diện khá tập trung ở từng điểm phát hiện không xa nguồn cuội lộ thiên của công cụ bên cạnh mảnh tách – tước, phế liệu và có thể cả phác vật và nguyên liệu đã trọn lựa, gợi mở khả năng tồn tại “những trung tâm cư trú – sưởng chế tác đá nguyên thủy” trên các lũng Minh, Lai Tân, Quế Lâm, Tống Thôn, Bách Sắc (Nam Trung quốc), vùng Panong (Lào), mái đá Sai Yor và bản Cao (Thái Lan) và cuốn hút sự chú ý của giới khảo cổ học Đông Nam Á. Trong khung cảnh tiền sử chung rộng ấy, những bằng cớ mới ghi nhận hoạt động nguyên thủy của con người hậu kỳ thời đại Đá cũ ở Lâm Đồng được tôi coi như là những vết tích đầu tiên và xa nhất của phức hợp văn hóa – kỷ nghệ hoặc cuội gia công “kiểu Sơn Vi” (SonVi tybe) về phía Nam Việt Nam. Và biên giới này chưa từng dừng lại trong lãnh thổ của Tổ quốc ta ngày nay. Riêng tôi tin là vậy. Bởi sự có mặt công cụ hình loại Sơn Vi  ở Lâm Đồng còn mở ra trong chúng ta khả năng khám phá và tích lũy chính ở những “miền đất hứa” Nam Tây Nguyên, vùng đồi rừng Trường Sơn tây và Đông Nam Bộ những dấu tích hoạt động của con người từ sớm hơn Sơn Vi thuộc sơ kỳ thời đại Đá cũ, trong buổi bình minh của hành trình lịch sử vĩ đại của nhân loại lột bỏ xác vượn để “trở thành khổng lồ”./.

Cập nhật ( 01/04/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online