Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Luật xa gần trong thơ (Nguyễn Khoa Đăng)
Luật xa gần trong thơ (Nguyễn Khoa Đăng) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
19/09/2009

LUẬT XA GẦN TRONG THƠ

* Nguyễn Khoa Đăng

Thi trung hữu hoạ…người xưa để nói. Điều này càng rõ trong những câu thơ tả cảnh được xếp vào hạng tuyệt bút. Trong những câu thơ này, các thi-hoạ-sĩ tài năng rất chú ý đến luật “xa gần” (viên-cận cảnh).

Cỏ non xanh dợn da trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa…

Cái tài tình của Nguyễn Du là vừa mới đyẩ tầm mắt người đọc về phía xa, thật xa, (chân trời) đã kéo ngay họ về một cảnh rất gần (cành lê), rồi gần hơn nữa, đến mức có tể nhìn rõ được từng bông hoa. Hiệu quả nghệ thuật nhờ thế mà được nâng lên.

Đến Nguyễn Bính thì ông làm ngược lại. Ông đưa cảnh gần ra trước rồi từ từ đẩy nó ra xa:

Chiều nay dưới bến xuôi đò

Yêu nhau qua cửa tò vò nhìn nhau

Anh đi đấy, anh về đâu

Cánh buồm nâu… cánh buồm nâu… cánh buồm…

Trước con mắt nhớ nhung của nàng, chàng cứ xa dần, xa dần…lúc đầu còn nhìn rõ màu nâu của cánh buồm, sau thì nhoè dần rồi mất hút.

Nhiều nhà thơ sử dụng biện pháp này. Với hai câu thơ sau đây, hai tác giả đã vẽ ra được những bức tranh tuyệt tác:

Dây thép gai đâm nát trời chiều

(Nguyễn Đình Thi)

Đầu súng trăng treo…

(Chính Hữu)

Cũng với bút pháp “xa gần” này, nhiều nhà thơ lại dùng lới đem cái trừu tượng đặt bân cái cụ thể và cũng tạo nên hiệu quả không kém. Như Lưu Quang Vũ trong bài Vườn trong phố:

Nơi bài hát lên đường ta hẹn ước

Nơi góc vườn ta để quên chùm hoa đã đặt “chùm hoa” bên cạnh “bài hát”.

Hoặc như Hoàng Cầm trong Bên kia sông Đuống:

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp loáng

Nằm nghiêng nghiêng

Trong kháng chiến trường kỳ… đã cho dòng sông nằm trong cuộc kháng chiến…Nhờ thế mà câu thơ đã khắc được những nét rất sâu trong lòng người đọc.

Hình như hiện nay nhiều người làm thơ khi tả cảnh tả tình đã không chú ý nhiều đến quy luật trên./.

Cập nhật ( 19/09/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online