Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Dạy và học tác phẩm Hán Nôm trong nhà trường (Phan Thu Hương)
Dạy và học tác phẩm Hán Nôm trong nhà trường (Phan Thu Hương) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
08/10/2009

DẠY VÀ HỌC TÁC PHẨM HÁN NÔM TRONG NHÀ TRƯỜNG

* Phan Thu Hương

Văn học viết bằng chữ Hán và chữ Nôm phát triển hơn mười thế kỷ, chiếm một ví trí quan trọng trong nền văn học dân tộc của nước ta.

Việc dạy và học tác phẩm Hán, Nôm ở cấp học phổ thông cũng chiếm một phần quan trọng trong chương trình văn học. Trong chương trình này vẫn còn đó một số vấn đề cần bàn bạc. Trong bài viết ngắn này, tôi xin nêu ra một số ý mà bản thân rút ra được trong quá trình giảng dạy.

Các bài thơ ngắn bằng chữ Hán đưa vào giảng văn có phần phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ, như các bài thuật Hoài của Phạm Ngũ Lão, Tụng giá hoàn kinh sư của Trần Quan Khải, Dục Thúy Sơn của Nguyễn Trãi, Độc Tiếu Thanh ký của Nguyễn Du và các bài đọc thêm. Nhưng với những bài thơ như Bạch Đằng giang phú của Trương Hán Siêu, Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi thì chỉ in bản dịch.

Sách Văn học lớp 10 tập II, phần Thơ Đường, các bài : Hoàng Hạc lâu Tống Mạnh Hạo nhiên chi quảng lăng của Lý Bạch, Thu hứng của Đỗ Phủ, Hoàng Hạc lâu của Thôi Hiệu và một số bài đọc thêm đều in đủ ba phần : phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ. Nhưng đến bài Tì bà hành của Bạch Cư Dị thì chỉ có phần dịch thơ? Tương tự như vậy đối với các bài chữ Hán trích giảng trong sách Văn lớp 11. Nếu sợ sách quá dày có lẽ cũng nên in phần dịch nghĩa giúp học sinh có thể hiểu chính xác nguyên bản.

Đối với tác phẩm chữ Nôm thì sao ?

Truyện Kiều của Nguyễn Du có rất nhiều bản phiên âm từ chữ Nôm sang chữ quốc ngữ : “Trong số các bài Kiều quốc ngữ, bản Bùi Kỷ-Trần Trọng Kim là bản được phổ biến sâu rộng hơn cả trong mọi tầng lớp nhân dân ta trong gần nữa thế kỷ nay” (Truyện Kiều-NXB Đại học và Trung học chuyên nghiệp – Hà Nội – tr.104). Vậy tại sao trong phần giới thiệu Truyện Kiều và các đoạn trích dẫn trong sách Văn học lớp 10 tập I không nói rõ do ai phiên âm Truyện Kiều sang quốc ngữ ?

Không chỉ với Truyện Kiều mà còn nhiều thơ văn bằng chữ Nôm được đưa vào chương trình đều thiếu hẳn phần nói về tác giả phiên âm chữ Nôm sang chữ quốc ngữ.

Sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu chủ yếu là bằng chữ Nôm. Nhưng sách Văn học lớp 11 không có lời nhận định cụ thể như voi81 các tác giả khác. Rồi nói về Tú Xương : “Tú Xương chủ yếu làm thơ, gần 150 bài còn lại đến nay đều được viết bằng tiếng Việt (chữ Nôm)”. Liệu có thật chuẩn xác không khi người biên soạn dùng cụm từ “viết bằng tiếng Việt” ? (Văn học lớp 11 tập I tr.53 – NXB Giáo dục năm 2000). Sáng tác của Phan Bội Châu gồm thơ văn bằng chữ Hán và chữ Nôm, nhưng sách cũng không viết rõ ràng thì cần được giới thiệu gọn. Ví dụ : Nguyễn Du có ba tập thơ chữ Hán sáng tác trong ba giai đoạn, ba hoàn cảnh khác nhau trong cuộc đời ông. Nhưng trong sách Văn học lớp 10, tập I, bài Độc Tiểu Thanh ký trích tập Thanh Hiên thi tập Bắc hành tạp lục chỉ được ghi là thơ chữ Hán Nguyễn Du.

Để mục cho một số bài thơ văn cũng chưa thật thống nhất, chẳng hạn cuối bài Hoàng hạc lâu ghi “chú thích”, nhưng cuối bài Đăng cao lại ghi “chú giải” (sách văn học lớp 10 tập II tr.49).

Trên đây chỉ đơn cử một số điều cần cần rút kinh nghiệm khi biên soạn lại sách giáo khoa văn học./.

Cập nhật ( 08/10/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online