Skip to content

Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size default color brick color green color
Bạn đang xem:Home arrow Biên Khảo arrow Hổ quyền (Phạm Thị Dung)
Hổ quyền (Phạm Thị Dung) PDF In E-mail
Người viết: ThanhHung   
08/10/2009

HỔ QUYỀN – ĐẤU TRƯỜNG ĐỘC ĐÁO Ở ĐÔNG Á

* Phạm Thị Dung

Đến Huế, du khách trong nước thường tham quan hoàng cung, lăng tẩm, chùa chiền, ít ai để ý đến Hổ quyền – một đấu trường giữa voi và cọp nằm gần một bến nước sông Hương, cuối một con đường nội thị, chỉ cách trung tâm thành phố Huế hơn 4km. Trong khi đó hàng ngày có rất nhiều du khách nước ngoài ngược đường Bùi Thị Xuân đến xem Hổ quyền dù hoang phế nhưng còn khá nguyên vẹn vì Hổ quyền là đấu trường duy nhất thuộc loại này của cả vùng Đông Á và Đông là một động vật viên.

Việc xây dựng Hổ quyền là kết quả của một loạt các cuộc đọ sức giữa voi và cọp xảy ra trước đó. Dưới thời các chúa Nguyễn (1558-1775), lúc tượng binh còn là lực lượng chiến đấu hàng đầu, những cuộc đọ sức vừa mang tính giải trí, vừa có ý nghĩa tập trận này thường được tổ chức giữa những bãi bằng thuận lợi. Có một lần vào năm 1750, chúa Nguyễn Phúc Khoát đã cùng với triều thần đi trên 12 chiếc thuyền đến cồn Dã Viên trên sông Hương để xem 40 con voi giết chết 18 con cọp. Bởi cọp là mục tiêu, đồng thời để hạn chế sức mạnh của chúng, người ta đã mài móng những con cọp bắt được và trói chúng vào một cây cột để hạn chế tầm hoạt động. Thời Gia Long, đấu trường tự nhiên được chọn là một dải đất trước kinh thành và “hàng rào sống” là binh lính cầm khí giới đứng bao quanh. Có lần một con cọp bức được dây trói nhảy lên đầu voi tát ông nài rơi xuống đất chết, binh lính bị thương, vua quan hoảng sợ. Năm 1829, vua Minh Mạng ngự trên một chiếc truyền rộng để xem. Cọp lại bức dây, nhảy xuống sông bơi tới thuyền rồng. Vua phải dùng sào đẩy ra để lính ập tới giết con cọp ngay giữa dòng sông. Để có thể xem voi – cọp đấu nhau một cách an toàn, một năm sau, năm 1830, đúng năm Canh Dần, vua Minh Mạng đã cho xây dựng đấu trường Hổ quyền cạnh đồi Long Thọ, phía Nam sông Hương.

Hổ quyền là một đấu trường hình vành khăn gồm hai vòng tượng gạch trong và ngoài, giữa là một lớp đất dày từ 4m-5m. Đường kính bên trong Hổ quyền là 44m, chu vi tường ngoài là 141m. Vòng tường bên trong cao 5,9m; vòng tường bên ngoài cao 4,57m. Hai vòng tường đều xây bằng gạch vồ, trát voi vữa bên ngoài. Giữa hai vòng tường phía Bắc là khán đài dành cho vua ngồi quay về hướng Nam theo nguyên tắc dịch học. Ở khán đài chính này, thân hai vòng tường được nới rộng bề dày. Dẫn đến khán đài là một hệ thống bậc cấp gồm có 21 bậc. Ở mạn tường phía Tây Bắc là một hệ thống bậc cấp tương tự dẫn đến khán đài bình thường là đường đất chạy quanh đấu trường giữa hai vòng tường dành cho binh lính và dân chúng đến xem.

Gần bậc cấp dẫn đến khán đài bình thường là cửa voi đi rộng 1,9m, cao gần 3m theo lối hình vòm. Con đường chạy vòng tròn bên trên cửa vòm tròn này có một chiếc cầu vồng. Cửa voi đi có hai cánh hình chữ nhật được tra vào bản lề bằng đá. Voi được nuôi ở một trại gần đó, khi chuẩn bị trận đấu mới được dẫn vào đấu trường theo lối cửa này.

Cọp được nuôi ngay trong Hổ quyền với hệ thống 5 chuồng cọp lớn nhỏ nằm trong thân công trình, giữa hai vòng tường với các vách ngăn xây bằng gạch. Mỗi chuồng có hai cửa trước và sau theo lối cửa vòm, được đóng mở bằng cách kéo dây từ trên xuống. Hai chuồng lớn có chiều cao 1,8m; chiều rộng 1m và 1,5m. Ba chuồng nhỏ cao 0,9m; rộng từ 0,75m đến 0,8m.

Hổ quyền được xây dựng chủ yếu bằng gạch và vôi vữa nên ít chịu sự tác động của thời gian. Nằm bên đồi Long Thọ và Thành Lòi của người Chăm xưa, sát địa phận của làng nghề đúc đồng nổi tiếng với các di tích đã được công nhận là di sản văn hoá quốc gia nên Hổ quyền liên kết một cụm di tích lý thú. Đến thăm Hổ quyền là chiêm ngưỡng một đấu trường duy nhất của vùng Á Đông, là để nghe huyền thoại về canh gà đồi Long Thọ qua câu ca nổi tiếng “Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Khương”, là để được kể về truyền thuyết về kinh thành Phật Thệ của Chăm Pa cổ vùng Nguyệt Biều, Lương Quán và Thành Lòi kế cận, là để xem công trình đúc đồng của những thợ đúc Việt Nam tài hoa đã tạo nên những tuyệt tác bằng đồng còn lưu giữ đến hiện nay.

Sau khi tiến hành khảo tả di tích Hổ quyền và điện Voi ré vào năm 1995, Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế đang lập hồ sơ di tích xin nhà nước công nhận công trình kiến trúc- đấu trường hiếm có này./.

Cập nhật ( 08/10/2009 )
 
< Trước   Tiếp >

Tìm kiếm bài viết

Click here !
Click here !
Click here !

Liên lạc online